مىفرمايد شرح تهذيب در دسترس ندارم تا ببينم چه مسائلى را متفرع بر مطلب مذكور ساخته است .
فليت شعرى ( ق صفحه 10 سطر 6 ج صفحه 17 سطر 12 ) مرحوم شيخ اشكال مهمى را بر محدث جزائرى وارد مىنمايد و اين اشكال دامنگير بقيه اخباريين ايضا خواهد شد و ما حصل اشكال از اين قرار است : موضوع بحث ( قطع ) مىباشد كه آيا قطع حاصل از مقدّمات عقليّه اعتبار دارد يا ندارد و ناگفته پيدا است كه ( قطع ) عبارت از احتمال صددرصد مىباشد يعنى در مورد قطع احتمال خلاف قابل تصوّر نمىباشد و قطع به متنافيين ممنوع است آقاى جزائرى چگونه فرض فرمودند كه حكم عقل به صورت قطع و يقين حاصل شود و بر خلاف آن ، دليل نقلى مفيد قطع و يا مفيد ظن قائم شود ؟ ! مثلا اگر از برهان عقلى قطع حاصل شود كه نيّت معصيت حرام است و عقاب دارد معنا ندارد كه از دليل نقلى بر عدم حرمت نيّت معصيت قطع و يا ظنّ حاصل شود و همچنين امكان ندارد كه از دليل نقلى قطع و يقين بر حرمت تجرّى حاصل شود و در عين حال از دليل عقلى قطع و يا ظن بر عدم حرمت تجرّى حاصل گردد و لذا مرحوم شيخ مىفرمايد : فليت شعرى . . . اى كاش مىدانستم به اين معنى كه فرمايش سيد جزائرى « ره » قابل فهم نمىباشد و سخن غير معقول خواهد بود .
و ممّن و افقهما على ذلك فى الجملة المحدّث البحرانى ( ق صفحه 10 سطر 8 ج صفحه 17 سطر 15 )
( شرح )
محدّث بحرانى فى الجملة با گفتار و فرمايشات محدّث استرابادى « ره » و مرحوم سيد جزائرى راجع به دليل عقلى موافقت نموده است جهت روشن شدن عبارت كتاب و ماجراى موافقت محدث بحرانى با هر دو بزرگوار دوتا مطلب
أوضح الشروح في فرائد الأصول ( شرح فارسى بر رسائل شيخ انصارى ) ( فارسى ) — صفحة 86
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٨٦