شبهه ، علم تفصيلى نداريم لذا وجوب اجتناب مترتّب نمىشود و بلكه هر دو طرف شبهه در حقيقت طاهر بوده و از ارتكاب طرفين شبهه ، مخالفت علم تفصيلى لازم نخواهد آمد .
مسئله شماره 3 اين بود كه اگر يكى از دو نفر واجدى المنى فى ثوب مشترك به ديگرى اقتداء نمايد يقينا صلاة مأموم باطل است . مىگوييم علم تفصيلى داشتن به صدور حدث ، موضوع قرار داده شده براى عدم صحّت صلاة و نظر بر اينكه واجدى المنى فى ثوب المشترك ( زيد و بكر مثلا ) هركدام يقين و علم تفصيلى به محدث بودن خود ندارند لذا هريك در حقيقت طاهر مىباشد و اگر يكى به ديگرى اقتداء نمايد دو نفر طاهر به همديگر اقتداء كردهاند و مخالفت علم تفصيلى لازم نخواهد آمد .
جواب دوّم : ( الثّانى انّ الحكم الظّاهرى . . . ) حكم ظاهرى هر شخصى نسبت به ديگران به منزله حكم واقعى مىباشد و محلّ ترتّب آثار خواهد بود . اين جواب به 6 تا از مسائل از شماره 3 الى آخر قابل تطبيق است مثلا در مسئله شماره 3 آقاى زيد كه امام جماعت مىباشد از نظر ظاهر طاهر است چه آنكه او شك بدوى دارد كه جنب شده يا خير ؟ اصالة البراءة و يا استصحاب طهارة سابقه را جارى مىنمايد و طاهر بطهارة ظاهرى مىشود و صلاتش صحيح خواهد بود آقاى بكر كه به او اقتداء مىكند گويا به يك شخص طاهر واقعى اقتداء نموده است و در مورد خودش ايضا برائت جارى مىكند بنابراين اصلا علم تفصيلى در كار نيست تا مخالفت آن لازم آيد .
در مسئله شماره 4 كه شخص سوّمى هر دو نصف عين را از متنازعين خريدارى مىكند . مخالفت علم تفصيلى لازم نمىشود چه آنكه هريك از طرفين نزاع كه بر اثر دعوى عليه هم ، نصف عين را تصاحب نمودهاند از نظر ظاهر هريك نصف عين را مالك مىباشند و شخص سومى هريك از نصف عين را گويا از مالك واقعى خريدارى مىنمايد و با علم تفصيلى مخالفت نخواهد شد .
أوضح الشروح في فرائد الأصول ( شرح فارسى بر رسائل شيخ انصارى ) ( فارسى ) — صفحة 161
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص١٦١