در صورت عدم تكرار عبادت ، ثابت مىباشد . البته سيد رضى و سيد مرتضى فرمودهاند كه بر بطلان صلاة كسى كه احكام آن را نمىداند ، اجماع و اتفاق ثابت مىباشد و نظر بر آنكه شخص محتاط نسبت به عمل احتياطى ، جاهل است و نمىداند كه واقعا اين عمل واجب است يا خير لذا مشمول اجماع مزبور خواهد بود .
ماجراى سيّدين « ره » از اين قرار است : نقل شده است كه سيد رضى از برادرش سيد مرتضى سؤال نمود كه در مورد كسى كه نماز مىخواند و احكام نماز را نمىداند ، اجماع ثابت است كه نماز او مجزى نمىباشد و جهل نسبت به اعداد ركعات نماز ، در حكم جهل به احكام نماز است بنابراين صلاتى كه عدد ركعاتش نامعلوم است مجزى نخواهد بود سيد مرتضى اصل ثبوت اجماع را تصويب و امضاء نموده است و در جواب فرموده است كه حكم شرعى بسبب جهل تغيير نمىيابد و جاهل معذور نمىباشد .
( نتيجه بحث )
در واجبات توصّلى احتياط مطلقا جائز است در واجبات تعبّدى در صورت عدم تمكن از امتثال تفصيلى بالعلم التفصيلى ايضا مطلقا ( چه مستلزم تكرار عبادت باشد يا نباشد ) جائز است و اما در صورت تمكن از امتثال تفصيلى بالعلم التفصيلى و لزوم تكرار عبادت ابتداء مرحوم شيخ فرمودند كه احتياط جائز است و بعدا از ظاهر كلام بعض و كلام حلّى « ره » استظهار نمود كه اجماع و اتفاق بر منع احتياط ثابت است و سپس با ظاهر كلام صاحب مدارك عدم جواز احتياط را استدراك نمود .
و اما در صورت تمكن از امتثال تفصيلى بالعلم التفصيلى و عدم لزوم تكرار عبادت ، مرحوم شيخ ابتداء فرمودند كه نسبت به احتياط منعى نرسيده است
أوضح الشروح في فرائد الأصول ( شرح فارسى بر رسائل شيخ انصارى ) ( فارسى ) — صفحة 133
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص١٣٣