صاحب فصول فرمايش كاشف الغطاء ( مبنى بر اينكه قطع قطاع اعتبار ندارد ) را توجيه نموده است به سخن ديگر صاحب فصول در حقيقت مدافع كاشف الغطاء مىباشد و نظر به اينكه مرحوم شيخ كلام صاحب فصول را مرتب نقل نفرموده ، لذا فرمايش صاحب فصول از مجملات به حساب مىآيد و حتى بعضى از محشّين صاحب فصول را به تناقضگوئى متهم نموده و انگيزه چنين اتهام اين است كه آقايان به كتاب فصول مراجعه نكردهاند تا دقيقا به گفتار وى آشنا شوند و اينك ما حصل فرمايش صاحب فصول را بطور اختصار مورد توجّه قرار مىدهيم :
صاحب فصول در كتاب فصول در رابطه با حكم عقل و قطع حاصل از حكم عقلى ، سهتا مطلب را متذكّر شده است مطلب اوّل مربوط به قاعده ملازمه است . مطلب دوّم يكى از مصاديق ملازمه عقليه را حكم عقل به حجيّت قطع معرفى نموده . مطلب سوم مربوط به مسئله قطع قطاع است و ما حصل آن از اين قرار مىباشد : در مورد شخص قطاع چهار صورت قابل تصوّر است : 1 - جناب قطّاع علم دارد كه حجيّت و اعتبار قطعش مشروط به قطّاع نبودنش مىباشد
2 - احتمال مىدهد كه حجيّت قطعش مشروط به قطاع نبودنش مىباشد .
مرحوم صاحب فصول از باب دفاع از كاشف الغطاء فرموده است كه در اين دو صورت قطع جناب قطاع در صورتى معتبر است كه از ناحيه شارع اعتبار قطعش منع نشده باشد و اگر از ناحيه شارع منعى رسيده باشد ( مبنى بر اينكه قطع قطّاع اعتبار ندارد ) قطع جناب قطاع از اعتبار ساقط مىباشد و منظور كاشف الغطاء « از عدم اعتبار قطع قطاع » همين است و طبق مبناى صاحب فصول و مقدماتى كه در اين زمينه چيده است ، مطلب حق و مطابق واقع است .
3 - جناب قطاع اصلا از مسئله احتمال منع از ناحيه شارع غفلت دارد ، 4 - جناب قطّاع يقين دارد كه از ناحيه شارع منعى در مورد قطع او محقق نشده است در اين صورت قطع قطّاع اعتبار دارد و توجيه صاحب فصول ، كارساز نخواهد بود يعنى فرمايش كاشف الغطاء ( مبنى بر عدم اعتبار قطع قطاع ) ناصحيح و
أوضح الشروح في فرائد الأصول ( شرح فارسى بر رسائل شيخ انصارى ) ( فارسى ) — صفحة 121
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص١٢١