ارشاد جاهل لازم است و يا يقين دارد كه فلان زن برايش حلال است و يا تصرّف در فلان مال جائز است در اين موارد ارشاد لازم است و اما در مورد حقوق اللّه . يقين دارد كه دعا عند رؤية الهلال واجب نيست و در واقع فرض مىكنيم كه واجب است ارشاد جاهل واجب است يا خير مورد بحث مىباشد و مرحوم شيخ مىفرمايد دليل بر وجوب ارشاد جاهل در حقوق اللّه وجود ندارد .
كوتاه سخن برفرضى كه مسئله ردع از باب ارشاد جاهل و يا از باب امر بمعروف و نهى از منكر واجب باشد ، اختصاص به قطاع ندارد و بلكه غير قطاع اگر قطعش بر خلاف واقع باشد ردع و منعش ايضا لازم و واجب خواهد بود .
( توضيح عبارت )
( بل الاموال فى الجملة . . . ق صفحه 14 سطر 2 ج صفحه 23 سطر 3 ) ( فى الجملة يعنى ارشاد جاهل در مورد اموال اگر معتنا به باشد لازم است و در مورد اموال جزئى ، مانند يك عدد سيب و يا يك ريال و ده شاهى كه اهميت چندانى ندارد ، ارشاد جاهل لازم نخواهد بود . )
شق سوم : ( و ان اريد بذلك انّه بعد انكشاف . . . ق صفحه 14 سطر 5 ج صفحه 23 سطر 7 )
( شرح )
اگر مراد كاشف الغطاء از عدم معتبر بودن قطع قطاع اين است كه اگر قطاع طبق قطع خود عمل نمود و بعد از عمل ، كشف خلاف شد عمل او باطل است يا بايد اعاده نمايد و يا قضاى آن را انجام دهد مثلا از طريق غير معمول قطع حاصل نمود كه وضوء دارد و نماز خواند و بعدا كشف شد كه وضوء نداشته ،
أوضح الشروح في فرائد الأصول ( شرح فارسى بر رسائل شيخ انصارى ) ( فارسى ) — صفحة 119
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص١١٩