مورد بحث در تنبيه سوم دسته دوم است كه آيا قطع قطاع اعتبار و حجيّت دارد يا خير . در تنبيه سوم 3 مطلب قابل توجّه است و ما مطالب مستفاد از عبارت كتاب را شمارش نموده و هريك را در حد توان توضيح خواهيم داد .
مطلب اوّل : قطع قطاع اعتبار و حجيّت ندارد و انديشه عدم اعتبار قطع قطاع از كجا سرچشمه گرفته است ؟ مرحوم شيخ مىفرمايد : در زبانهاى علماء معاصر و همزمان ، شهرت يافته است كه قطع قطاع نسبت به حكم شرعى از اعتبار ساقط مىباشد مدرك و ريشه اين مطلب ، كلام مرحوم كاشف الغطاء است كه بطور صريح اعتبار و حجيّت قطع كثير القطع را نفى فرموده است او راجع به كثير الشك فرموده است كه شك كثير الشك اعتبار ندارد و كلا شك مىباشد و بدنبال اين مطلب فرموده است كه قطع كثير القطع و ظن كثير الظنّ و كسى كه در حصول قطع و ظن حالت غير عادى دارد ، ايضا معتبر نمىباشد .
خواننده عزيز دقت فرموديد كه مرحوم كاشف الغطاء شك كثير الشّك و قطع كثير القطع و ظن كثير الظّنّ را با يك چوب رانده و همه را محكوم به عدم اعتبار نموده است .
مطلب دوّم : ( اقول امّا عدم اعتبار ظنّ من خرج . . . ق صفحه 13 سطر 14 ج صفحه 22 سطر 6 ) مرحوم شيخ سخنان كاشف الغطاء را دقيقا مورد تحقيق و بررسى قرار مىدهد و در مواردى كه قابل قبول است صحّه گذاشته و مىپذيرد و در مواردى كه قابل قبول نيست با دليل و برهان ردّ مىنمايد . سخن كاشف الغطاء در مورد عدم اعتبار ظنّ كسى كه از طرق غير متعارف ، ظن حاصل مىنمايد صحيح و حق است چه آنكه ادلّه اعتبار و حجيّت ظن ، تنها ظنّى را شامل مىشود كه از اسباب متعارف و عادى ، براى مردم عادى حاصل شود و امّا ظنّى كه براى شخص غير عادى از طرق غير متعارف ( مانند رمل و استخاره و پريدن كلاغ و . . . ) حاصل مىشود مشمول ادلّه حجيّت ظنون ، نمىباشد و لذا از اعتبار ساقط است و بلكه ظنّ چنين شخصى ، با شك مساوى خواهد بود . و امّا قطع من خرج قطعه
أوضح الشروح في فرائد الأصول ( شرح فارسى بر رسائل شيخ انصارى ) ( فارسى ) — صفحة 115
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص١١٥