دانشمندان مسلمان آندلس در زمينهء ستارهشناسى و علم فلك و رياضيات تحقيقات گستردهاى انجام دادند و از خود آثار گرانسنگى باقى نهادند . بىشك با كوششهاى علمى آنان است كه نام ستارههاى مختلف در زبانهاى لاتينى و اروپايى همچنان هويت عربى خود را حفظ كرده است و اين نشان مىدهد كه رصدخانههاى ممالك اسلامى قرنها پيش از كشفيات عصر جديد ، ستارگان و كُرات آسمانى و حركت و ثبات آنها را ثبت و رسم نموده است . « 1 »
شريف ادريسى ( 560 ق ) يكى از بزرگترين جغرافىدانان و نقشهنگاران قرون وسطى در « سِبتَه » مراكش متولد شد . او در قرطبه تحصيل كرد و سپس به دربار رُژَه دوم ، پادشاه سيسيل راه يافت . وى براى اين پادشاه ، جهاننمايى از نقره ساخت و در جغرافيا نيز كتابى به نام الرُجارى يا نزهة المشتاق نوشت كه مفصلترين شرح قرون وسطايى است . « 2 »
رياضىدانان مسلمان آندلسى در نيمه دوم قرن نهم ميلادى ارقام رياضى ديگرى با نام « حروفالغبار » ابداع نمودند كه بعدها به اروپا انتقال يافت . ارقام فعلى اروپايى نيز از همين ارقام است . البته برخى از مورخان ، ارقامالغبار را از اصل هندى و پارهاى نيز آن را از اصل رومانى مىدانند . حرفالغبار ابتدا در نوعى « چتكه » ريگى بهكار مىرفته است .
در سال 12020 ميلادى لئوناردو فيبوناچى « 3 » كتابى تأليف و منتشر كرد كه در پى آن براىاولين بار ارقام عربىالغبار در ايتاليا معرفى و بهتدريج رايج شد . بدينترتيب ، ايتاليا اولين كشور اروپايى بود كه ارقام عربى را به كار برد و اين آغاز تحول جديدى در علم رياضيات دراروپا بود . « 4 »
ب ) فلسفه
نخستين فيلسوف بزرگ عصر الموحدون ، ابنطفيل است كه در « كوآديكس » « 5 » در نزديكى غرناطه تولد يافت . او پس از آنكه مدتى كاتب حاكم محل بود ، به مقام وزارت و طبابت
هامش
( 1 ) . همان ، ص 331 .
( 2 ) . علىاصغر حلبى ، تاريخ تمدن در اسلام ، ص 370 ؛ بنگريد به : سيد اميرعلى ، تاريخ عرب و اسلام ، ص 447 .
( 3 ). Leonardo Fibonocci .( 4 ) . نورالدين آلعلى ، اسلام در غرب ، ص 334 و 335 .
( 5 ). Cuadix .