الحاوى رازى را - كه دايرة المعارفى طبى است - به لاتين ترجمه نمود . او كه بسيارى از كتب علمى عرب را برگرداند ، در رديف يكى از سه مترجم بزرگ عربى - لاتينى بهشمار مىآيد . بعدها ترجمههاى كتب علمى وى ، از سيسيل ( صقليه ) به تمام شبهجزيره ايتاليا و ساير شهرهاى اروپايى انتقال يافت .
صنايع دستى و هنرهاى زيبا در سيسيل - همانند قرطبه بهدست هنرمندان مسلمان توليد مىشد و از آنجا به ايتاليا و اروپا راه مىيافت . بهترين پارچههاى ابريشم و مخمل نيز در كارگاههاى نساجى سيسيل تهيه مىشد و از آنجا به ساير مناطق حمل مىگرديد . آثار هنر معمارى اسلامى همچون منارههاى مربع كه در آندلس ، مغرب و مصر رواج داشت ، در سيسيل و سپس اروپا مورد تقليد قرار گرفت . با انتقال فرهنگ و علوم از جهان اسلام به غرب ، بسيارى از واژگان و مصطلحات زبان عربى نيز به اروپا انتقال يافت كه نمونههاى آنها همچنان در زبانهاى مختلف اروپايى بهكار مىرود . دُزى ، شرقشناس مشهور هلندى - كه سالها در آندلس دربارهء فرهنگ و تاريخ اسلام كاويده - در كتابى با نام كلمات عربى بهكار رفته در زبان اسپانيايى و پرتغالى ، بيش از دو هزار لغت را شناسايى كرده و به ثبت رسانده است . « 1 » دكتر علىاكبر فياض مىنوسد : موج معرفت علوم و دانش از مشرق به مغرب راه يافت و در آندلس كانون بزرگى بهوجود آمد و فروغ آن به اروپاى قرون وسطى رسيد كه در تاريكى جهل فرورفته بود . « 2 »
تأثير فرهنگ اسلامى در پيشرفت علوم رياضى و طب و شيمى شواهد بسيار دارد . در قرنسيزدهم ميلادى ترجمه و شرح كتب اسلامى ، در مدارس عالى آكسفورد انجام مىشد . مايكل سكات برخى از آثار ابنسينا ، ابنرشد و ابنالبطرجى را به لاتين ترجمه نمود و روبرت گروس تسته نيز به ترجمهء كتب حكماى اسلامى مشغول بود . راجر بيكن ، كه دانشمند علم و فلسفهء اروپا نيز به فلسفه و حكمت اسلامى مىپرداخت . « 3 »
هامش
( 1 ) . همان ، ص 356 و 357 .
( 2 ) . علىاكبر فياض ، تاريخ اسلام ، ص 256 .
( 3 ) . عبدالحسين زرينكوب ، كارنامه اسلام ، ص 168 .