كتاب حاضر كه براساس سرفصلهاى مصوب شوراى عالى انقلاب فرهنگى تنظيم شده است ، هفت فصل را در بر مىگيرد :
در فصل اول بهتعريف فرهنگ و تمدن ، ويژگىها و مراحل گسترش تمدن اسلامى ، صنعت كاغذ ، كتابخانهها ، نهضت ترجمه ، علوم و فنون و انتقال علوم به اروپا مى پردازيم .
فصل دوم بهروش پيامبراسلام ( ص ) در پيشگيرى از ابتلاى به امراض با استفاده از گياهان دارويى ، تغذيه سالم و بهداشت تن و محيط ( براساس آيات و روايات ) اختصاص دارد .
در فصل سوم نيز به اين نكات مى پردازيم : اخلاق و دانش پزشكى ، چشمپزشكى ، شيمىپزشكى ، جراحى و روش بيهوشى قبل از عمل ، كالبدشناسى و علم تشريح ، شرح و توصيف امراض و روش درمان آنها و نمونههايى از مداواى برخى از بيمارىها بهدست چند تن از پزشكان نامى دوران تمدن اسلامى .
تاريخ شناخت گياهان دارويى ، داروسازى ، دانشمندان برجستهء گياهشناس ، چگونگى چينش داروها و نگاهدارى آنها ، معرفى تعدادى از انواع گياهان دارويى و خواص درمانى آنها ، در فصل چهارم خواهد آمد .
در فصل پنجم نيز به وجه تسميهء بيمارستان ، بيمارستانهاى سيار و ثابت ، مديريت ، تشكيلات و بخشهاى مختلف بيمارستانهاى تمدن اسلامى و سرانجام به مقايسهء آنها با بيمارستانهاى قرون وسطى خواهيم پرداخت .
در فصل ششم درباره مركز پزشكى جندى شاپور ، انتقال مراكز تعليم از جندى شاپور بهبغداد ، بيمارستانهاى مشهور بغداد ، دمشق ، مصر ، فلسطين ، مراكش و تعدادى از بيمارستانهاى بزرگ ايران ، به بحث مى نشينيم .
سرانجام نيز در فصل هفتم به شرح احوال و آثار و خدمات برجسته چند تن از پزشكان نامى جهان اسلام مىپردازيم .
بىشك اين اثر را كاستىهايى است ، از اينرو هر نوع نقد و رهنمود از سوى صاحبنظران و انديشمندان را با آغوش باز پذيرايم در پايان نيز مىبايد مراتب سپاس خود را از استاد محقق جناب آقاى محمد نصيرى مدير محترم گروه تاريخ و تمدن اسلامى و همكاران ايشان وهمكارىهاى صميمانه جناب استاد آبتين رهنورد مدير گروه گياهان دارويى دانشگاه
تاريخ فرهنگ و تمدن اسلام ( ويژه علوم پزشكى ) ( فارسي ) — صفحة 14
مساهمون: شهاب الدين دميرچى
ص١٤