وصى و خليفه من در ميان شماست » . « 1 » بنابراين مىتوان گفت دعوت عمومى و اعلام رسالت الهى و امامت ، همزمان انجام گرفت .
اين قرابت ، خود مبيّن در هم آميختگى امر رسالت و امامت ، اهميت امر امامت و نيز اهتمام و تلاش پيامبر خدا صلى الله عليه و آله در ترسيم و تبيين خطوط اصلى جريان آن در جامعه اسلامى بوده است .
ب ) حديث منزلت
رسول خدا صلى الله عليه و آله براى زدودن عصبيتها ، برترىجويىها و امتيازات قومى و قبيلهاى و جايگزين ساختن ارزشهاى اسلامى در يثرب - كه براساس ارزشهاى جديد در حال شكلگيرى بود - به فرمان خداوند پيمان برادرى را ميان ياران خويش از انصار و مهاجران جارى ساخت . اين عمل نمادين كه بيانگر برادرى و برابرى اسلامى بود ، چندين بار از سوى پيامبر صلى الله عليه و آله تكرار گرديد .
نخستين بار كه پيامبر صلى الله عليه و آله پيمان برادرى را جارى مىساخت ، خود با على بن ابيطالب عليه السلام عقد برادرى بست . در همان روز در ميان جمع به هنگام اجراى پيمان برادرى ، على بن ابىطالب را اينگونه مخاطب خويش قرار داد .
انت منّى بمنزلة هارون من موسى الّا انّه لانبىَّ بعدى . « 2 » منزلت تو نزد من همانند هارون نزد موسى است ، جز آنكه بعد از من پيامبرى نخواهد بود .
همچنان پيامبر صلى الله عليه و آله هنگامى كه عازم غزوه تبوك بود ، على عليه السلام را در مدينه جانشين خود تعيين كرد . حضرت على عليه السلام از اينكه در مدينه ماند كه با شماتت برخى صحابه مواجه گرديد و به شدّت دلتنگ شد ، از اينرو عرض كرد : يا رسولالله ! شما مرا اينجا مىگذاريد و با خود نمىبريد ؟
پيامبر صلى الله عليه و آله نيز در پاسخ ، همين حديث را بيان فرمود . « 3 »
هامش
( 1 ) . بنگريد به : محمد بن جرير طبرى ، تاريخ الامم و الملوك ، ترجمه ابوالقاسم پاينده ، ج 2 ، ص 317 ؛ على بن محمد ( ابناثير ) ، الكامل فى التاريخ ، ج 2 ، ص 211 ؛ ابن ابىالحديد ، شرح نهجالبلاغة ، ص 211 .
( 2 ) . محمد بن عبدالله ( حاكم نيشابورى ) ، المستدرك على الصحيحين ، تحقيق مصطفى عبدالقادر عطى ، ج 3 ، ص 109 ؛ ذهبى ، تلخيص مستدرك ؛ ابنحجر هيثمى ، الصواعق المحرقة ، ج 1 ، ص 7 ؛ و نيز بنگريد به : سيد شرفالدين ، رهبرى امام على عليه السلام ، ترجمه محمدجعفر امامى ، ص 210 - 207 .
( 3 ) . مرتضى مطهرى ، امامت و رهبرى ، ص 107 .