( 2215 ) 5 - أبو عليّ الأشعريّ ، عن محمّد بن عبد الجبّار ، عن صفوان بن يحيى ، عن إسحاق بن عمّار قال : سألت أبا إبراهيم عليه السّلام أيّ ساعة أحبّ إليك أن أفيض من جمع ؟ فقال : قبل أن تطلع الشّمس بقليل فهي أحبّ الساعات
شرح
خدا را نزديك مشعر الحرام به عظمت ياد كنيد » . سورهء بقره آيهء 198 . مشاعر ويا شعائر ، همان آيات بيّنات الهى است كه شرح كوتاه آن در حديث شمارهء 1727 گذشت . اين مشاعر ، سنگهاى بهمجوشيدهاى است كه با ماهيت ويژهاى در أطراف خانهء كعبه مشهود است . در صحراى عرفات هم با چنين سنگى آشنا شديم كه نام آن را جبل الرحمة نهاديم ، اين آية اشعار دارد كه مىتوانيم نام آن را هم مشعر بگذاريم ولى اين سنگ بهمجوشيدهاى كه بعد از صحراى عرفات مشاهده مىكنيم ، نام آن مشعر الحرام خواهد بود ، چرا كه در سرزمين حرم قرار دارد . براساس همين آيهء مزبور ، حضور حجاج در كنار اين مشعر واين كوه كوچك سرخ ، جزء فرائض وأركان حج خواهد بود واز اين جهت كه حاجيان بايد در كنار آن جمع شوند ، نام آن صحرا به عنوان « جمع » شهرت يافته ، وأزين جهت كه حاجيان بايد از راه عرفات ومنى جدا شده وبه طرف اين كوه نزديك شوند ، نام اين صحرا به عنوان مزدلفه ياد مىشود . « ازدلاف » از باب افتعال است وأصل آن « زلف » و « زلف » بمعنى نزديك شدن است . از اين توضيح روشن مىشود كه مشعر الحرام نام كوه است ، نه نام صحرا ، وهمين حكم شرعي باعث شد صحراى متّصل به مشعر ، بهنام « جمع » وبهنام « مزدلفه » شهرت يابد .
* ( 2215 ) * 5 - از أبو إبراهيم امام كاظم ( ع ) پرسيدم : به نظر شما چه ساعتي از صحراى جمع ، بهسوى منى سرازير شوم ؟ أبو إبراهيم گفت : در نظر من كمي قبل از طلوع خورشيد بهترين ساعت براي خروج از صحراى جمع است . من گفتم : اگر تا برآمدن خورشيد درنگ كنيم ، اشكالى دارد ؟