جنگ از افغانها بيش از دو هزار نفر هلاك نشدند . « 1 »
37 - در 17 ( 28 اكتبر ) محمود خزانهء شاه را برگشود تا آن را به تصرف آورد . مبلغ 4000 تومان نقد ، سنگهاى گرانبهاى بسيار ، مرواريد ، پارچههاى نفيس زرى ، كه تارهاى آن طلا يا نقره بود ، و گونگون زينتها در آن بدست آورد .
پول نقد كمى كه در آنجا بدست آمد از اين جهت بود كه در طول مدت نه ماه ( كذا ) « 2 » محاصرهء شهر ، شاه به هر يك از سربازان خود سه سكه طلا اضافه حقوق ( دنلق ) « 3 » مىداد تا در جنگ دلگرم باشند ، و افغانان را برانند « 4 » ولى همهء اينها بيهوده و بىحاصل ماند .
38 - محمود ، شاه سابق را در قصر « 5 » منزل داد كه در آنجا زندگى [ جديد ]
هامش
كه در جريان محاصره از بيمارى و گرسنگى تلف گشتهاند گمان مىرود كمتر از 100000 تن باشد . ( ل . ل ) .
( 1 ) - هر چند عده كشتگان افغانى بسيار كمتر از ايرانيان بوده است باز هم بناچار بايد از افغانان بسيار بيشتر از 2000 تن كشته شده باشند ( ل . ل ) .
( 2 ) - اين مدت خيلى طولانى به قلم آمده است . روابط شهر بيش از پنج ماه يكسره و به كلى با خارج منقطع نگرديد . حتى اگر آغاز محاصره را ، از تاريخ 12 مارس ، كه نخستين حمله بر شهر به عمل آمده ، حساب كنيم ، باز هم كمتر از هفت ماه و نيم شهر در محاصره بوده است .
( ل . ل ) .
( 3 ) - لغت تركى كه در اين مورد به كار مىرود ( دنلق ) به معنى اضافه پرداخت و فوق العاده حقوق است .
( 4 ) - كلراك (LaMamiedeClairac) به استناد قول ژزف اپى ساليميان مىگويد : ( جلد اول ، ص 331 - 332 ) : « در آنزمان حتى دو سكه به يك نفر سرباز ساده مىدادند . تأديه چنين حقوق سنگينى خزانه را خالى كرد و در نتيجه شاه مجبور شد مبالغ هنگفتى از كمپانىهاى هند شرقى و هلند و انگليس و بازرگانان وام بگيرد » . ( ل . ل ) .
( 5 ) - فريار الكساندر (FriarAlexander) مىگويد : ( ص 165 ) كه شاه سابق در حرم خويش زندانى گرديد . از طرف ديگر محمد محسن مىنويسد كه وى در آيينه خانه ( عمارتى شبيه