را بستندند . منابع مالى آنها [ ارمنيان ] سخت كاهش يافت و بسيارى از آنها از
هامش
بر روى سنگ تربت سرهت خالداريانتتز در بالاى مسطورات آن نقشى ديده مىشود سخت تأثرآور به اين صورت كه يك افغانى دارد با شمشير كسى را گردن مىزند و در بالاتر از آن صورتى است كه عدهاى را بستهاند و منتظر چنين سرنوشتى هستند .
اينك براى تتميم فايده نام و محل دفن آنها را با استناد به مرقومه آقاى ميناسيان مىآورم :
1 - قبر سرهت خالداريانتتز در محوطهء كليساى گريگور ، محلهء ( كوچهء ) ميدان كوچك خيابان خاقانى واقع است . در روى سنگ قبر بعد از نقشى كه ذكر آن گذشت چنين آمده است : « اين است قبر سرهاد ( سرهد - سرهت ) فرزند گريگو خالداريان ( خالدارانتز ) كه افغانها براى پول او را گرفتند ، شكنجه كردند و بعد كشتند . در اينجا دفن شد - 18 داما 1171 تاريخ ارمنى مطابق 1722 ميلادى .
2 - قبر مانوك واقع است در كليساى استپانوس در محلهء هاكوپجان جلفا . و روى سنگ قبر چنين نوشته شده است : « اين است قبر مانوك پسر خواجه ملكم چهل ساله كه بدست افغانها افتاد . نه ماه او را شكنجه كردند و بعد شهيد شد هر كس بر تربت او بگذرد از خداوند براى او آمرزش طلب كند 18 داما 1171 تاريخ ارمنى مطابق 1722 ميلادى . اين شخص را گيلاننتز مانوك سامبورى مىنامد . غير از قبر اين دو نفر كه نام آنها در صورت گيلاننتز آمده است 3 قبر ديگر را هم يافتم به اين شرح :
1 - قبر هاروتون مدفون در كليساى حضرت مريم در محله و ميدان بزرگ جلفا . در روى قبر او نوشته شده است : « اين است قبر هاروتون فرزند دكتر ميناس كه بىگناه بدست افغانها كشته شد . به تاريخ 24 ماه ناخا 1171 تاريخ ارمنى مطابق 1722 ميلادى .
2 - قبر گالستان مدفون در كليساى هوانس - محلهء چهارسو در جلفا و روى تربت او نوشته شده است : « اين است قبر گالستان كه بىتقصير در محلهء دشت جلفا كشته شد . فرزند شهيد خاجيك دكتر حاذق داغديده در سن 30 سالگى بقيّه لا يقرء ( كذا در نامه آقاى ميناسيان ) .
3 - قبر پانوس مدفون در كليساى گريگور ميدان جلفا و مسطورات روى سنگ گور او چنين است : « اين است قبر پانوس جوان كه بىتقصير شهيد شد . فرزند كوچك خواجهمان كه در قلب برادران سوك ( كذا ) فراوان گذاشت به تاريخ اول ماه ناخا 107 ارمنى مطابق 1722 ( توضيح اينكه تاريخ آزارياى ارمنى 1615 سال كمتر از ميلادى است ) .