مكّه ، اخبار بازارهاى مكّه در جاهليّت و اسلام سخن رانده و با اين باب ، كتاب ارزشمند خود را به پايان برده است .
اهميّت و ارزش اين كتاب ، در همين فراگيرى و گسترهء اخبار و اطلاعات مربوط به مكّه است كه پس از « ازرقى » و « فاكهى » ، كسى آنها را گرد نياورده است .
تاريخنگارانى كه پس از « فاسى » آمدند و به اخبار مكّه و بيتاللَّهالحرام پرداختند ، تحت تأثير وى قرار داشتند ؛ از جمله مورّخ مشهور ، جمالالدين محمّدبن ظهيرهء قرشى در كتاب خود « الجامع اللطيف فى فضل مكّة وأهلها وبناء البيت الشريف » اخبار مكّه را تا سال 950 ه . ق . يعنى سال پايان تأليف كتاب ، در آن گنجانده است . همچنين علّامه قطبالدين حنفى ( در گذشتهء 988 ه . ق . ) در كتاب خود « تاريخ القطبى » به نام « الإعلام بأعلام بيتاللَّهالحرام » كه او نيز اخبار مربوط به مكّه را تا سال تأليف ؛ يعنى 984 ه . ق .
گردآورده است .
آنچه بر اهميّت اين كتاب افزوده ، وجود مطالب نقل شده از كتابهاى خطى ناياب در لابهلاى آن است .
لازم نمىبينيم تلاش و كوششهايى كه در راهِ عرضهء كتاب به اين شكل ، افزودن پاورقىها ، ضبط اعلام و تحقيق در متن آن و نيز شرح شواهد شعرى و ديگر خدمات علمى ، صورت گرفته را يك به يك برشماريم .
از خداى متعال مىخواهيم ما را به آنچه صواب است رهنمون سازد و به راه راست هدايت كند . تنها از او توفيق مىجوييم و به درگاهش روى مىآوريم و به سوى او رهسپاريم .
گروه محقّقان
شفاء الغرام بأخبار البلد الحرام ( فارسى ) — صفحة 23
مساهمون: محمد مقدس
ص٢٣