تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 81

مساهمون:

ص٨١
پادشاه و امير بايد ثروتى بيش از آنچه ديگران دارند داشته باشد تا غلامان زيادى خريده و دارا باشد . بعضى گفته‌اند مراد اينست كه او آن قدر ثروت ندارد كه جبران نقص و حقارتى كه از نظر نسب در او هست ( كه از خاندان نبوت و سلطنت نيست ) بنمايد . لذا خداوند به آنها ميفهماند كه او داناتر است از ايشان به آنچه حكمت و مصلحت اقتضا مىكند و هدف از رياست و سلطنت ، علم و شجاعت است و اين مطلب را خداوند از زبان پيامبرشان بيان مىكند .
« قالَ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفاهُ عَلَيْكُمْ »
- خداوند او را بر شما برگزيد و انتخاب كرد ( از ابن عباس ) .
« وَ زادَهُ بَسْطَةً فِي الْعِلْمِ وَ الْجِسْمِ »
- و افزود در وسعت و گسترش علم و جسم و او اعلم و داناتر بنى اسرائيل بود در زمان خودش و همچنين او زيباترين ، كاملترين ، تنومندترين و قويترين فرد از بنى اسرائيل بود .
« وَ اللَّهُ يُؤْتِي مُلْكَهُ مَنْ يَشاءُ »
- خدا سلطنت و قدرت را بهر كس بخواهد ميدهد يعنى به او اعتراض مكنيد كه او از خاندان نبوت و سلطنت نيست زيرا خداوند بهر كس صلاح بداند سلطنت و قدرت ميدهد .
« وَ اللَّهُ واسِعٌ عَلِيمٌ »
- در معناى « واسع » سه وجه گفته شده است : 1 - خداوند « واسع الفضل » است يعنى فضل و رحمت او وسيع است و كلمه « فضل » حذف شده مانند اينكه ميگويند فلانى بزرگ است يعنى بزرگ قدر مىباشد . 2 - كلمه « واسع » به معناى « موسع » « وسعت دهنده » مىباشد همانطور كه « اليم » به معناى ( مولم ) و سميع به معناى ( مسمع ) آمده است . 3 - معناى « واسع » اينست كه او « ذو سعه » و داراى وسعت مىباشد مانند آيه كريمهء
( عِيشَةٍ راضِيَةٍ )
يعنى زندگى داراى خوشى و خرسندى . در آخر آيه « عليم » به معناى دانا است كه خدا ميداند چه كسى سزاوار است كه به او برترى و قدرت دهد از نظر مصلحت مردم و يا از نظر آزمايش و امتحان . كلمه « ملكه » ( پادشاهيش ) كه پادشاهى اضافه و نسبت به خدا يافته بيان كننده