پادشاه و امير بايد ثروتى بيش از آنچه ديگران دارند داشته باشد تا غلامان زيادى خريده و دارا باشد . بعضى گفتهاند مراد اينست كه او آن قدر ثروت ندارد كه جبران نقص و حقارتى كه از نظر نسب در او هست ( كه از خاندان نبوت و سلطنت نيست ) بنمايد . لذا خداوند به آنها ميفهماند كه او داناتر است از ايشان به آنچه حكمت و مصلحت اقتضا مىكند و هدف از رياست و سلطنت ، علم و شجاعت است و اين مطلب را خداوند از زبان پيامبرشان بيان مىكند . « قالَ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفاهُ عَلَيْكُمْ » - خداوند او را بر شما برگزيد و انتخاب كرد ( از ابن عباس ) . « وَ زادَهُ بَسْطَةً فِي الْعِلْمِ وَ الْجِسْمِ » - و افزود در وسعت و گسترش علم و جسم و او اعلم و داناتر بنى اسرائيل بود در زمان خودش و همچنين او زيباترين ، كاملترين ، تنومندترين و قويترين فرد از بنى اسرائيل بود . « وَ اللَّهُ يُؤْتِي مُلْكَهُ مَنْ يَشاءُ » - خدا سلطنت و قدرت را بهر كس بخواهد ميدهد يعنى به او اعتراض مكنيد كه او از خاندان نبوت و سلطنت نيست زيرا خداوند بهر كس صلاح بداند سلطنت و قدرت ميدهد . « وَ اللَّهُ واسِعٌ عَلِيمٌ » - در معناى « واسع » سه وجه گفته شده است : 1 - خداوند « واسع الفضل » است يعنى فضل و رحمت او وسيع است و كلمه « فضل » حذف شده مانند اينكه ميگويند فلانى بزرگ است يعنى بزرگ قدر مىباشد . 2 - كلمه « واسع » به معناى « موسع » « وسعت دهنده » مىباشد همانطور كه « اليم » به معناى ( مولم ) و سميع به معناى ( مسمع ) آمده است . 3 - معناى « واسع » اينست كه او « ذو سعه » و داراى وسعت مىباشد مانند آيه كريمهء ( عِيشَةٍ راضِيَةٍ ) يعنى زندگى داراى خوشى و خرسندى . در آخر آيه « عليم » به معناى دانا است كه خدا ميداند چه كسى سزاوار است كه به او برترى و قدرت دهد از نظر مصلحت مردم و يا از نظر آزمايش و امتحان . كلمه « ملكه » ( پادشاهيش ) كه پادشاهى اضافه و نسبت به خدا يافته بيان كننده
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ٣ — صفحة 81
مساهمون: الشيخ الطبرسي
ص٨١