« واقدى » ميگويد : منظور از « قرض نيكو » اينست كه آن را براى خدا و از روى كمال خرسندى خاطر بدهد .
بعضى گفتهاند كه در انفاق ، سخت نباشد و با خوش رويى آن را بدهد .
بهتر اينست كه « قرض حسن » را به معناى جامع همه اين معانى دانست زيرا بين اين معانى تنافر و ناسازگارى نيست .
« فَيُضاعِفَهُ لَهُ أَضْعافاً كَثِيرَةً »
يعنى خداوند آن را بيفزايد به آن مقدار كه جز خودش كسى نداند مانند آيه كريمه :
« وَ يُؤْتِ
« 1 »
مِنْ لَدُنْهُ أَجْراً عَظِيماً »
( ميدهد از طرف خود پاداشى بزرگ ) اين وجه را « حسن » و « سدى » گفتهاند .
از امام صادق عليه السلام نقل شده است كه وقتى آيه
« مَنْ جاءَ
« 2 »
بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ خَيْرٌ مِنْها »
( كسى كه كارى نيك انجام دهد پس براى اوست پاداش بهتر از آن ) نازل شد رسول اكرم گفت : پروردگارا بر پاداش خود بيفزا ، پس خداوند اين آيه را فرستاد :
« مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ
« 3 »
فَلَهُ عَشْرُ أَمْثالِها »
( كسى كه كار نيكى انجام دهد خداوند ده برابر آن را پاداش ميدهد ) باز رسول اكرم عرضه داشت خدايا بيفزا : و اين آيات نازل شد :
مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ . . .
و « كثيراً » يعنى آن مقدارى كه بشمار نميآيد و جز خدا كسى اندازه آن را نميداند .
« وَ اللَّهُ يَقْبِضُ وَ يَبْصُطُ »
يعنى خدا گاهى روزى را از بعضى مردم ميگيرد و زندگى را بر آنان سخت ميگرداند ولى بر مردمى ديگر روزى را زياد كرده و به آنان وسعت و گشايش زندگى عنايت مينمايد ( حسن و ابن زيد ) بعضى گفتهاند يعنى خداوند صدقات را گرفته و پاداش آن را فراوان ميدهد يا در دنيا و به صورت فورى و يا در آخرت و در آينده دور تر و يا در هر دو ( اصم و زجاج ) بعضى ديگر « يقبض » را گرفتن روزى بمرگ كسى و ( يبسط ) را گشايش دادن در روزى ورثهء او معنا كردهاند .
هامش
( 1 ) - آيه 40 از سوره نساء
( 2 ) - آيه 84 از سوره قصص
( 3 ) - آيه 60 از سوره انعام