كيست ؟ سه قول است : 1 - حسن ميگويد : شيطان است ، به خدا سوگند نديدم كسى بيش از خداوند خالق دنيا از آن نكوهش كرده باشد . 2 - زينت دهنده خداوند است كه اين غريزهها را در نهاد بشر قرار داد تا تكليف سختتر شود و بدان وسيله آن مردم را آزمايش كند ، چنانچه خداوند ميفرمايد : « إِنَّا جَعَلْنا ما عَلَى الْأَرْضِ زِينَةً لَها لِنَبْلُوَهُمْ أَيُّهُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا » . 3 - خداوند زينت دهندهء چيزهايى است كه از او نيك است ، و شيطان زينت دهندهء چيزهاى زشت مىباشد ( ابو على جبائى ) « مِنَ النِّساءِ » و جهت اينكه زنها را پيش از همه ذكر كرده اينست كه فتنه زنها از همه بيشتر است . « وَ الْبَنِينَ » و فرزندان زيرا دوستى آنان غالباً منجر بزشتىها و محرمات ميگردد . پيغمبر اسلام به اشعث ابن قيس فرمود : از دختر حمزه فرزندى دارى ؟ عرض كرد بلى پسرى از او دارم كه آرزومندم ظرف بزرگى از غذا داشتم و بخاطر آن فرزند بقبيله بنى جبله ميخورانيدم ، حضرت فرمود چرا چنين نباشد با آنكه فرزندان ، ميوه دل و روشنى چشمند ولى با اين وصف فرزندان سبب ترس - بخل - و حزناند . « وَ الْقَناطِيرِ » جمع قنطار است و در مقدار آن اقوالى گفته شده : 1 - هزار و دويست اوقيه . ( از معاذ بن جبل ، ابى بن كعب و عبد الرحمن بن عمر ) 2 - هزار و دويست مثقال . ( از ابن عباس ، حسن و ضحاك ) 3 - هزار دينار يا دوازده هزار درهم باختلاف . ( از حسن ) 4 - هشتاد هزار درهم يا صد رطل . ( از قتاده ) 5 - هفتاد هزار دينار ( از مجاهد و عطا ) 6 - پوست گاوى كه پر باشد از طلا . ( از ابى نضره و همين را فراء گفته و از حضرت امام محمد باقر ( ع ) و حضرت امام جعفر صادق ( ع ) نيز اين معنى نقل شده است ) .
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ٣ — صفحة 258
مساهمون: الشيخ الطبرسي
ص٢٥٨