حال خداوند مسلمانان را پيروزى داد پس به زيادى عدهء خود مغرور نشويد . و بلخى اين وجه را اختيار كرده است . فراء ميگويد : ممكن است معناى « مثليهم » اين باشد كه آنها سه برابر بودند زيرا وقتى گفته مىشود من هزار دينار دارم و به دو برابر آن هم نيازمندم معنايش اينست كه من به سه هزار دينار احتياج دارم . در اين آيه هم معنا اينست كه آنها دو برابر خودشان باضافه خود آنها ميديدند كه جمعاً سه برابر مىشود و معجزه همين است كه جمعيت كم بر عده زياد پيروز شوند .
ولى زجاج اين وجه را انكار كرده و آن را مخالف ظاهر اين آيه و نيز مخالف آيه 44 از سوره انفال كه ميگويد آنها را در نظر شما كم جلوه داديم ميداند .
سؤال :
چگونه ممكن است جمعيتى از آنچه هستند كمتر ديده شود در صورت نبودن موانع و قدرت بينايى و اين مطلب تنها به نظر كسانى كه مىگويند ممكن است اجسامى باشد كه ديده نشوند يا بعضى از آنها ديده شود و بعضى ديده نشود درست است .
پاسخ :
ممكن است منظور از كم به نظر آمدن به نظر مسلمانان اين معنا باشد كه مسلمانان آنان را عدهاى كم گمان مىكردند نه اين كه بعضى را ديده و بعضى را نديدند بلكه همه آنها را يك جا ديدند اما بطور تفصيل عدد آنها را كمتر از آنچه بودند پنداشتند و بسيار شده است كه انسان جمعيت انبوهى را مىبيند ولى در تعداد آنها شك مىكند و گاهى در تعيين عدد اختلاف مىشود .
« وَ اللَّهُ يُؤَيِّدُ بِنَصْرِهِ مَنْ يَشاءُ »
( و خدا با كمك خود هر كه را بخواهد يارى مىكند ) . كمك خداوند براى پيروزى بر دشمنان به دو صورت است يكى در جنگ و ديگرى در استدلال و حجت اما نوع اول كمك همين بود كه عدد كمى را بر جمعيتى بسيار بر خلاف جريان عادى و طبيعى بوسيله نيروهاى غيبى و فرشتهها و نيز از راه كم جلوه دادن دشمن در نظر آنان پيروزى بخشيد .
و اما نوع دوم كمك همان وعده قبلى بود كه خبر داد كدام يك از اين دو طائفه