پنجم صداى طفل تغيير مىكند ولى هنوز ملفوظ نيست ليكن كريه محض هم نيست در ماه هشتم ونهم اين صدا ترقى كرده طفل لبها را بتقليد مادر كه حرف مىزند حركت داده مىخواهد حرف بزند قواى نفسانيّه ومهيّجات طبيعيّة كه تاكنون ظاهر وبيدار نشده بودند بحركت امده بيدار مىشوند وحدّتى در طفل احداث مىكنند طفل إرادات ومعلومات خود را مىخواهد بديكرى بفهماند شروع بتكلّم مىكند أول تلفظ بحرف علّه مىكند اا أو اى وحروف علّه را ممتاز وواضح تلفّظ مىكند پس از ان تلفّظ بحروف سالمه مىكند مثل اينست كه طفل فورا وبدون مقدّمه بسخن امده نخستين حرفى از حروف سالمه كه بزبان مىآورد از حروف شفويّه وحروف غنّه است ب پ م ن كه با الف كه حرف عله است تركيب مىكنند با پا ما نا مىكويد واولين كلمهء كه تكلّم مىكند لفظ مادر است در فرانسه مامان در فارسي نهنه مىكويد اين اظهار محبتي است كه طبيعة بمادر خود مىكند وعلامت اينست كه قواى نفسانيهء در طفل شروع بعمل كردهاند از اين وقت بايد بتربيتهاى نفسانيهء أو شروع كرد معيّن است كه بواسطهء ضعفي كه در أعضاء متكلمهء طفل است حروف وكلمات را بد ادا مىكند واكر از كوچكى اقدام باصلاح آن نشود عادت مىكند وديكر ترك آن مشكل است پس لازم است ان حرفى را كه خوب ادا نكرده در حضور أو صحيح وشمرده تلفظ كنند كه ياد بكيرد ودرست بكويد
فصل سيّم در تربيتهاى نفسانية
چنانكه تربيت جسماني براي طفل لازم بود تربيت نفساني هم لازم است مادرهائى كه در سال أول مواظب طفلند وأو را تربيت مىكنند أول اموزكار واوّل معلّمانند بايد ملتفت باشند در ظهور وبروز دل وهوش وعادات أو زياد دقت كنند پس بايد در اينجا دستور العملي در تربيتهاى نفسانية هنكام طفوليّت أول براي انها بيان نمائيم كلية كسى كه ملتفت اهميّت اين أول تربيت