وحاكمهاى بزرك ما دايهها هستند چه بسيار دايه ومادر را ديدهايم نكاه مىكنند كه طفل انها كردن جوجهء مرغى را كرفته مىپيچاند كه خفه كند يا سك يا كربه را مجروح مىكند يا يكى را مىزند يا با چاقو مىخواهد رفيق خود را مجروح كند مىخندند وأو را تحسين مىكنند وهمچنين پدر ناداني مىشنود طفل أو بنوكر يا بمردم فحش مىدهد يا لجام بدهان نوكر يا أولاد نوكر زده مثل خر أو را مىراند يا طفل را فريب مىدهد خوشش مىآيد وبراي مردم نقل مىكند ما شاء اللّه بچهء من امروز چنينوچنان مىكفت در اين سن كه اين كارها را كردند وكسى انها را منع نكرد عادت مىكنند وديكر اين عادت از انها رفع نمىشود درحقيقت تخم ظلم وبيرحمى است كه از آن روز در انها كشته مىشود پس بايد از اين سن انها را در كمال سختى منع وملامت كنند كه قلبا از اين معايب اعراض نمايند كه مدّت قليلي هم كه بكذرد مشكل است ترك اين عادات كنند بالجملة همينكه بچند چيز بد عادت كردند وكسى انها را منع نكرد جرى مىشوند وانها را بيشتر مىكنند از بابت اثر اين عادات وملامت دائمي پدر ومادر واعراض انها وسايرين از انها زندكانى ناراحتى پيدا مىكند وكمكم اينها بمشاعر ونفس بلكه ببدن أو اثر كرده بدخلق ومريض مىشود عادت معين خوبيست كه بواسطهء آن انسان مىتواند تكميل شود بخصوص اكر خودش هم داراى طبع سليم وصفات حسنه باشد مربى خوب عاقل با علم وتجربه هم داشته باشد كه آنچه صلاح أو است باو بياموزد واز آنچه صلاح أو نيست منع كند خداوند طفل را تنها براي اينكه زنده باشد خلق نكرده بلكه بيشتر براي اينكه أو را خوب تربيت كنند واثار نيك از أو ظاهر كردد افريده وقتىكه مشاعر وقواى أو را ضايع نكنند وعيوبات أو را زايل كنند وزودتر اعمال نيك باو بياموزند يقين است كمكم انسان كاملى مىشود پس معلوم شد كه بواسطهء عادت مىتوان زندكانى خوبى تحصيل كرد وقتىكه طفل متولّد مىشود اكر اين ملاحظات را نكنيم وأو را بحالت
إحياء الأطفال مظفري ( فارسي ) — صفحة 68
مساهمون: ميرزا علي بن زين العابدين همدانى ( ميرزا علي دكتور )
ص٦٨