وهشت دندانهاى اسياى كوچكند اوّليها در ماه ششم وهفتم شروع بخارج شدن نموده واخريها در سال دويّم وسيّم بيرون مىآيند ودر سال هفتم شروع بافتادن مىكنند ودندانهاى ثابت شروع برستن مىنمايند افتادنشان وبيرون امدنشان بيك قسم است يعنى چنانچه اوّل قواطع بيرون مىآيند قواطع هم اوّل مىافتند تقريبا در ماه ششم يا هشتم دو دندان ثنايا از فكّ أسفل خارج مىشود وطولى نمىكشد كه دو دندان محاذى انها از فكّ أعلى خارج مىشود پس از چند مدت قواطع طرفي تحتانى وفوقانى كه انها را ضواحك نامند خارج مىشوند در حوالي ماه پانزدهم دو دندان طواحن كوچك اوّل بيرون امده ودر ما بين انها وضواحك فاصله براي دندانهاى ناب مىماند كه خيلى طول مىكشد تا بيرون مىآيند اما كاهى دندانهاى ناب قبل از طواحن كوچك بيرون مىآيند واين نادر است علىاىّحال بعد از همهء اينها دو دندان طواحن كوچك أخرى خارج مىشوند واين در سنّ دو إلى سه سالكى است اين رفتار عادى بيرون اوردن دندانها است قبل از اينكه دندان بيرون بيايد لعاب دهان زياد شده لثهها متورّم وبا وجع غالبا قلاع وقرحهاى كوچك در دهان ظاهر مىكردد واينها بواسطهء تحريكى است كه در غشاء مخاطى دهانى ظاهر مىكردد كاهى بعضي اختلالات عامّه بر اين علامات موضعيّة افزوده مىشود كه طفل مضطرب وبواسطهء جزئي تحريكى كريان واشتهاى أو هوسى وعطش زياد وخواب أو ناراحت با اعياى عام وكوفتكى وبعد از اينها اسهال شديدي عارض أو مىشود واين هميشه علامت خوبى است وماداميكه خيلى زياد نشده وطول نكشيده است طبيب نبايد مضطرب شود در تسنين بسيار صعب سرفه وقى وتب وبيخوابى وارتعاش بعضي أعضاء وحركات ارتعاديّه وتشنجيّه وخواب ليسرغشى ظاهر مىشود بخصوص وقتىكه دندانهاى ناب ظاهر مىشوند وكاهى صورت وچشمها ورم مىكند بعضي أوقات غدّههاى عنقي متورّم وبزرك شده متقيح مىشوند كرمى دهن وشدت حرارت تب
إحياء الأطفال مظفري ( فارسي ) — صفحة 64
مساهمون: ميرزا علي بن زين العابدين همدانى ( ميرزا علي دكتور )
ص٦٤