مقالهء أولى در حفظ صحت نوزاد ودر ان دو بابست
باب اوّل در حفظ صحّت وتربيتهاى طبيعيّه وجسمانية از حين تولد تا بعد از زمان فطام وان در چهار فصل بيان مىشود
فصل اوّل در تدابير اوليّه ودر انها چهارده ملاحظه است
ملاحظهء اوّل در انقطاع نفس نوزاد
- بعض أوقات طفل كه متولّد مىشود صورت أو بنفش ومنتفخ وبدنش بىحركت وضربانات بند ناف أو غير محسوس است در اين حالت بايد بند ناف را ببرند تا قدرى خون جارى شود دوباره ببندند زيرا كه سبب ان احتقان ( ايستادن ) خون در دماغ وريه است همينكه خون جارى شد احتقان رفع مىشود وهم در اين حالت طفل را عرضهء هوا نمايند كه نفس بكشد بلغمهائى كه در كلوى أو جمع شده با انكشت يا با قلممو بيرون بياورند وبا كمال قوّت جدار صدر را بفشارند ودلكهاى محرّكه نمايند وتنفس مصنوعى چنانچه مذكور مىشود كنند پاشيدن أب سرد بسر وصورت بلكه بتمام بدن ودلك بر روى سينه را تمجيد كردهاند
ملاحظهء دويّم در اختناق ( خفه شدن ) نوزاد
- همينكه متولّد شد اكر پريدهرنك وبدن أو نرم وسرد است ونفس نمىكشد اما ضربانات بند ناف أو محسوس است در كار خفه شدن است واين حالت بلافاصله بعد از تولّد عارض مىشود وسبب ان طول عبور سر أو از رحم ومهبل است در اينجا هم بايد بند ناف را ببرند وبكذارند قدرى خون برود وبهبندند ونوزاد را با پارچههاى كرم بپوشند اكر درب أطاق بسته است بكشايند يا أو را در جلو پنجره بكذارند كه هوا بسينهء أو اثر نمايد وروى سينهء أو را با دست يا با پارچهء كه الوده بسركه سرد باشد بمالند وبا دست بقوّت به نشيمنكاه وأسافل بدن أو سيلى بزنند ودر حينى