سيّم است كه ظاهر مىشود تمام اسبابى كه أسباب ضعف مزاج مىشود طفل را مستعدّ بان مىكنند سوء تدابير غذائيّه وغذاهاى غير موافقه سبب حصول ان مىكردند بخصوص خوردن غذاهاى حيواني در وقتىكه خيلى كوچكاند وهم اطفالى كه شير ندارند وزود بأنها غذاهاى عمومى مىدهند مستعدّ ابتلاى اين مرض مىشوند اسبابى را كه براي بروز خنازير ذكر كرديم وسكناى در اطاقهاى تحتانيّه كه سرد ورطوبتى باشند وأمثال انها نيز جالب اين مرضاند بخصوص اكر در روز هم طفل را بافتاب وأماكن وسيعه نبرند
از بابت اينكه اين مرض بطور تانّى وخفا در بين بعض امراض ديكر ظاهر مىشود يا كمكم وبتدريج عارض أطفال سالمى كه حفظ صحّت خوب نمىكنند مىكردد ابتداى ان معلوم نمىشود پس وقتي مشخّص مىشود كه زياد پيشرفته ومستحكم شده است بايد كسان مريض براي اينكه پيشبندى از بروز مرض كنند يا رفتار آن را بطئى نمايند شروطى را كه ذكر مىكنم معمول دارند
در وقتىكه طفل خيلى كوچك است بايد أو را ( بطور افقى ) يعنى دراز خوابانيده ودايه بدقّت كاهى أو را براست وچپ بركرداند عادت باينكه أو را مدتي بروى صندلى بزركى بكذارند يا در كالسكههاى كوچك كذارده بكردانند بد است بهترين تدابير اين است چنانكه ذكر شد أو را بطور افقى بروى دست بكيرند يا بخوابانند ورياضاتى كه براي أو ذكر كرديم معمول دارند ودر رياضت وحركتها أو را بكلى ازاد بكذارند ولى بقدرى باشد كه خسته نشود كه ضعيف شود وبوضعى أو را مجبور نكنند كه اعمال بدني أو بهم بخورد در رياضت أطفال بخصوص بخصوص در انها كه خوف اين مرض باشد بايد تمام أعضاء بأهم بطور تساوى حركت كند كه اين خيلى براي نموّ انها مفيد است هيچ چيز براي أو بدتر از اين نيست كه پىدرپى يك عضو را حركت بدهند چنانچه در كارخانهها ويتيمخانهها كه با يك عضو كار مىكنند اين مرض بسيار است
إحياء الأطفال مظفري ( فارسي ) — صفحة 150
مساهمون: ميرزا علي بن زين العابدين همدانى ( ميرزا علي دكتور )
ص١٥٠