مزاج خنازيرى اطلاق مىشود بحالت مزاجئى كه متّصف مىشود بسوء مزاج تمام أخلاط وسوء تركيب تمام نسوج بدن علامات ظاهره كه بأنها مىتوان اين مزاج را شناخت از اين قرارند جلد بدن نازك وبراق وشفّاف كلى يا پريده رنك صورت منتفخ لبها كلفت بخصوص لب بالائى بدن بزرك ونرم اما سست است أغلب چشمشان كبود موى سر خرمائى كمرنك مىشود ليكن اين دو علامت ثابت ودائم نيستند وچندان اهمّيتى ندارند در جلد سر وصورت غالبا بأدنى تحريك جوششهاى جلدي ظاهر مىشود چشم وكوش غالبا سرخ وهميشه مايعى از انها جارى است اطفالى كه داراى اين مزاجند أغلب مستعدّ امراض بسيارى هستند كه بواسطهء صفات مخصوصهء كه دارند انها را امراض خنازيريّه نامند كه عمدهء انها كار ( بزرك شدن توبركولها ) ( درن ) در شكم است كه موجب بزركى وصلابت بطن مىشود وبزرك شدن غدههاى عنق واقسام رمدها وتومر سفيد مفاصل وفساد عظام وسلّ ريه وورم روده وورم حجب توبركولى وغيرهايند
مزاج خنازيرى كاهى ارثى است اكر مادر خنازيريست بايد دايهء فربه صحيح المزاجى براي أو انتخاب كنند كه شير أو را بخورد اما غالبا از بدى تدابير حفظ صحّتى كه در انها طفل متولّد وبزرك مىشود حاصل مىكردد بخصوص وقتىكه تدابير غذائيهء ان نيز خوب نباشد ودر خانهاى تحتانى سرد رطوبتى كه هوا كم داخل مىشود وتاريك است وجمعيّت زياد دارد مسكن داشته باشد هوا كه أسباب بزرك حفظ صحت است در اين مرض اثر كلى دارد مىتواند خود بتنهائى أسباب دفع ان شود ومانع از عوارض كه غالبا از اين مرض عارض مىشود كردد
بالجملة پس از اينكه مراعاة شروط حفظ صحّتى را چنانكه مذكور شد كاملا كردند بعض دواها هستند كه در اين مرض اثر كلى دارند وانها يد ويدورها روغن ما هي
إحياء الأطفال مظفري ( فارسي ) — صفحة 148
مساهمون: ميرزا علي بن زين العابدين همدانى ( ميرزا علي دكتور )
ص١٤٨