گملين « 7 » ( 2 - 1771 م ) ، پارسن « 8 » ( پارسنز ، 1775 م ) ، فورستر « 9 » ( 4 - 1783 م ) ، فريرسوبويف « 10 » ( 5 - 1784 م ) ، پالاس « 11 » ( 1785 م ) ، فرانكلين « 12 » ( 7 - 1783 م ) ، جونزبريجز « 13 » ( 1786 ، 1808 ، 1811 م ) ، دوبوشان « 14 » ( 1787 م ) و تايلر « 15 » ( 1790 م ) و . . . اوليويه از ميان اين متقدمان ، نوشتههاى گلمن ، پارسن ، پالاس ، و دوبوشان را با دقت مطالعه كرده و با آگاهيهاى كافى مبادرت به سفر به ايران كرده بود .
خود وى در چندين مورد در كتابش يادآور مىشود كه يافتههاى او را به طور مثال ، گملن هم در چندين سال پيش برداشت كرده بود و گذشت زمان تغييرات عمدهاى در روند اجتماعى مردم ايران به وجود نياورده و اين روند بسيار بطىء بوده است .
سفرنامهء مسيو اوليويه يكى از ارزشمندترين متون تاريخ ايران در مقطع حساس تغيير سلطنت آغا محمد خان قاجار به فتحعلى شاه است . اصل آن به زبان فرانسه و در 6 جلد است « 16 » .
جلد سوم همين اثر مربوط به ايران است كه به وسيله محمد طاهر ميرزا ، پسر اسكندر ميرزاى وليعهد به فارسى ترجمه شده است . اهميت اين سفرنامه به حدى است كه بلافاصله پس از بازگشت اوليويه از ايران و سفر وى به نواحى شرقى ( عثمانى و مصر ) به زبان آلمانى هم ترجمه شده و در اتريش به چاپ رسيده است « 17 » .
نسخههاى سفرنامهء مسيو اوليويه به زبان فارسى كم است و معتبرترين آن نسخهء شمارهء 3763 كتابخانهء ملك است . اين نسخه به خط شكستهء نستعليق و به خط كاظم آشتيانى در تبريز
هامش
( 7 )S . G . Gmelin ..
( 8 )Abr . Parsons.
( 9 ) .G . Forster.
( 10 )Gomte de Ferrieres Sauveboeuf.
( 11 )P . S . Pallas.
( 12 )W . Franklin( 13 )H . Jones Bridges.
( 14 )Abbe de Beauchamps.
( 15 ) .John Taylor.
( 16 )G . B . Olivier , Voyage dans L'Empire Ottman , L'Egypte et la Perse . fait par Ordre du Gouverne -. ( 17 )ment pendant les six premires annees de la Republique , 6 Vol . ( Paris , 1807 ) .. G . B . Olivier , Reise durch das Turkische Reich , Egypten und Persien , wahrend der Jahre 1792 bis .1798 , 3 Bde . , ( Wien , 1809 )