كه در مىرود در او زايدهء « 1 » عضد ؛ و در جانب عريض غضروفى است ليّن و در او دو زايده « 2 » هست : يكى مايل به فوق و خلف و او را منقار الغراب « 3 » خوانند و به « 4 » او ربط كتف مىشود با ترقوه « 5 » و اين زايده منع مىكند بيرون آمدن سر بازو از فقرهء فوقانى ، و زايدهء ثانيه از اندرون اوست و مايل به شيب است « 6 » و او منع بيرون آمدن سر عضد مىكند از فقرهاى كه به شيب افتاده ، و بر « 7 » ظهر كتف مثلّثى است « 8 » كه قاعدهء او بر جانب وحشىّ است و زاويهء او بر جانب انسىّ است « 9 » و او جارى مجراى سنسنه است به نسبت با فقرات ، و حافظ كتف است از ضررى كه به دو لا حق
هامش
( 1 ) . ش : زوايد ؛ س : زايد ؛ عضد -Humerus.
( 2 ) . ش : در او زوايد .
( 3 ) . منقار الغراب : ابن سينا آن را « زايدهء غرابى » مىنامد . ( ر ك : قانون ، ج 1 ، ص 75 ) ؛ در تشريح امروزى اين زايده را زايدهء اخرمى ، يا« Apophyse AcromiaLe »و زايدهء ديگرى كه در تشريح سنّتى عنوان « حاجز » يا « عين الكتف » يافته است ، امروزه زايدهء غرابى يا« Coracoid »ناميده مىشود . ( ر ك : استخوانشناسى ، دكتر كيهانى ، ص 11 - 12 ) .
( 4 ) . ط : - به .
( 5 ) . ترقوه : استخوانى است كه در دو طرف بدن بالاى استخوان سينه قرار گرفته و به سبب انحنايى كه دارد در ناحيهء بين سينه و گردن فضايى به وجود مىآورد كه رگهاى بالا رو ( صاعده ) به سوى مغز و پىها سرازير شده . ترقوه در انتهاى ديگرش به طرف دو شانه به زايدهء استخوان كتف مىپيوندد . ( قانون ، ج 1 ، ص 74 ) ؛ اصطلاح علمى آن« Clavicle »است .
( 6 ) . ط ، ل - و مايل به شيب است .
( 7 ) . ج ، ل ، ش : در .
( 8 ) . ط : - و بر ظهر كتف مثلثى است .
( 9 ) . همان حفرهء تحت خارى ، يا« Fosse Sous - epineuse »( - زاويهء جانب انسىّ يا درونى ) و حفرهء تحت كتفى ،« Fosse Sous - ScapuLaire »( - قاعدهء جانب وحشىّ يا بيرونى ) است . ( ر ك : استخوانشناسى ، دكتر كيهانى ، ص 12 ) .