عروق ، و او همچنين يا « 31 » يك طبقه بود ، چنانچه بيشتر آورده ، يا دو طبقه چنانچه بيشتر شرايين ؛ و اعضاى مركّبه دو نوع است : اوّل معده و دوم امعا ، و كلّ واحد از ايشان دو طبقه آفريده شد تا به واسطهء حركات عنيفه منشقّ نگردند « 32 » ؛ و ديگر شدّت احتياط ، جهت آن چيزى كه در جوف اوست ، چنانچه روح و دم ؛ و ديگر تفريق « 33 » ميان آلت جذب و دفع ، يا آنكه تفريق ميان آلت حسّ و فعل هضم در عضوى كه محتاج باشد در او « 34 » اين دو امر ، چنانچه معده كه آلت دفع و فعل هضم در طبقهء خارجى « 35 » باشد ؛ اوّل بنا بر آنكه گفتيم ، و دوم بنا بر آنكه شايد كه ملاقى مهضوم نشود ، چنانچه آنچه در ديگ است « 36 » پخته مىگردد « 37 » و ملاقى آتش نمىشود ؛ و ديگر آنكه مزاج « 38 » بعضى از اعضا بعيد افتاده « 39 » از مزاج دمى كه غاذى اوست و محتاج بود آن دم به آنكه غذا مىگردد به « 40 » زمانى بعيد تا مستحيل شود « 41 » به « 42 » چيزى كه مشاكل جوهر اعضا بود « 43 » ؛ و از اعضاى بسيطه كه او « 44 » مجوسى اهوازى ( متوفى 384 ه . ق . ) . وى اين كتاب را براى عضد الدولهء ديلمى فنا خسرو بن ركن الدوله فراهم آورده است . اين كتاب شامل اطلاعات علمى و عملى طب و قرابادين مىباشد . ( زبدة الآثار ، ص 312 ) .
هامش
( 31 ) . ش ، ج ، ل : - يا .
( 32 ) . ش ، ج ، ل : نگردد .
( 33 ) . ش : تفرق .
( 34 ) . ش ، ج ، ل : - او .
( 35 ) . ط : + او .
( 36 ) . ش : - است .
( 37 ) . ش ، ج ، ل : مىشود .
( 38 ) . دربارهء مزاج و انواع آن ، رك : قانون ، ج 1 ، صص 12 - 30 .
( 39 ) . ط : + است .
( 40 ) . س : - غذا مىگردد به .
( 41 ) . س : - مستحيل شود .
( 42 ) . ج ، ل ، ط : مشابهة .
( 43 ) . ج ، ش ، ط : باشد .
( 44 ) . ط : آن .