ه . ق . بر فارس حكومت و سلطنت داشته ، احتمالا اين كتاب در فاصلهء اين هفت سال تصنيف شده است .
انشاى كتاب ، بسيار خوب و اديبانه و غير متكلّف است . مقدّمه را چنين شروع مىكند :
« شكر و سپاس مر خالقى را كه در خلقت انسان ، دقايق حكمت او بىپايان است و حمد بىعدّ و ثناى بىقياس مر پادشاهى را ، كه نعمت و احسان او در حقّ ايشان بيرون از حدّ بيان است . گواه بر كمال قدرت او ، طبائع و اصول و صور اركان است ، و دليل بر رأفت و رحمت او ، احوال امزجه و ابدان . قادرى كه از كمال حكمت ارواح و قوى در اعضا جارى گردانيد و صحّت و امراض بر اسباب مقدور ، مقدّر داشت از فضل بىمنتهاى خود به تدبير حفظ دوام صحّت ارشاد فرمود « 1 » . »
اين كتاب را هادى حسين خان لكهنويى مرادآبادى به زبان اردو و ناشناسى به زبان عربى ترجمه كرده و عبد الرّحيم نامى ملقّب به محمّد يوسف خان آن را به نظم درآورده است .
دو اثر ديگرى كه به منصور نسبت داده شده است : يكى غياتيّه است كه دكتر سيريل الگود اين اثر نجم الدّين محمود را به منصور نسبت داده و گفته كه از اين اثر نسخهء منحصر به فردى در كلكته موجود است « 2 » .
هامش
( 1 ) . پزشكان نامى فارس ، ص 156 ؛ كفايهء منصورى نيز به انضمام رسالهء چوب چينى در هندوستان به سال 1873 م . به صورت سنگى چاپ شده است ؛ كفايهء مجاهديه ، ص 1 .
( 2 ) . ر ك : تاريخ پزشكى ايران ، ص 390 .