حركت ؛ و هريك از فرد او بيرون مىآيد از سوراخى كه در كاسهء چشم است و پراكنده مىشود در عضل او و به شش شاخ مىگردد و هريك در عضلهء چشم پيوسته است و قوّت حركت بدين عضلهها مىرساند « 1 » .
زوج سيم مصوّر است به لاژورد « 2 » و هر دو عصب او ناشى مىشوند از آنجا كه مفصل دماغ است ، يعنى جزو مقدّم و مؤخّر ، آنجا از يكديگر جدا مىشوند و اين زوج آميخته مىشود با زوج چهارم و بعد از امتزاج ، منفصل مىشود و منقسم مىگردد « 3 » به چهار شعبه : جزو اوّل از اجزاى او متفرّق مىشود و در مىرود در شرايينى كه آن را معما خوانند و فرو مىآيد از طرف گردن و سينه و پراكنده مىشود در احشايى كه شيب حجاب « 4 » واقع است ؛ و شعبهء دوم از شعب او از سوراخى ظاهر مىشود كه نزديك صدغين واقع است و متّصل مىشود « 5 » به عصب جزو پنجم ؛ و جزو سيم از آن سوراخى كه زوج دوم از آن بيرون مىآيد و منقسم مىشود به سه قسم : يكى از آن مىآيد به جانب لحاظ « 6 » يعنى گوشهء چشم از طرف وحشىّ و منقسم مىشود در عضلات هر دو صدغ ، و يكى ديگر به جانب
هامش
( 1 ) . زوج دوم در تقسيمبندى جديد ، زوج سوم به حساب مىآيد و شامل عصب محرّك مشترك چشم( N . Oculomotor )و عصب محرّك خارجى چشم( N . Trochear )است .
( 2 ) . ج ، ش ، ن : لاجورد ؛ ( و ايضا در ديگر موارد ) .
( 3 ) . ج ، ل ، ش : مىشود .
( 4 ) . حجاب : پردهاى است شبيه به پوست در شكم كه از جلو سينه تا پشت را فرا مىگيرد و به محل خالى شكم متصل مىشود . ( مفاتيح العلوم ، ص 151 ) .
( 5 ) . ن : - مىشود .
( 6 ) . ط ، ن : مخاط ؛ ل : الحاظ .