مىشمرند و از روز پيش روزه مىگيرند و تا نيمه شب بعد نه غذا مىخورند و نه آب مىنوشند . « بليزاريوس » چون ديد كه سپاهيان او همه با بىصبرى منتظر فرمان حمله به دشمن هستند خواست آنها را به نوعى از اين خيال بازدارد ، زيرا « هرموژن » هم كه اخيرا به اردو آمده بود پيامى از جانب امپراطور آورده بود كه نقشهء او را تأييد مىكرد . اين بود كه سپاهيان را دور خود گرد آورد و خطاب به آنان چنين گفت : اى روميان به كجا ميخواهيد حمله كنيد ؟ همهء مردم معتقدند كه درخشانترين پيروزى آنست كه بدون دادن تلفات و خسارات به دست آمده باشد . اكنون بخت ما بلند است كه چنين پيروزى بىدردسرى نصيبمان شده است و دشمن از بيم نيروى ما رو به گريز نهاده است . در اين صورت بجاى آنكه مزاحم آنان شويم بهتر است از اين نعمت غير منتظر و پيروزى شايان استفادهء كامل بريم ، چه ايرانيان با اميد و آرزوى بسيار به خاك ما حمله آوردند و اينك با يأس و نوميدى كامل به كشور خود باز مىگردند . تعاقب دشمن و وادار ساختن وى به جنگ در هر صورت براى ما بيفايده و غير لازم است ، زيرا اگر بر آنها پيروز شويم تازه جز راندن آنها از كشور خود كارى صورت ندادهايم و همه كس مىداند كه تعقيب دشمن فرارى كارى بيهوده است ، اما اگر بر حسب اتفاق بخت از ما برگردد و در جنگ با آنها شكست بخوريم ، آنگاه هم از افتخارات اين پيروزى درخشان بىنصيب خواهيم ماند و هم خاك امپراطور را بىهيچ نگهبان و مدافع عرصهء تاختوتاز و چپاول دشمن قرار خواهيم داد . گذشته از اين بايد متوجه اين نكته باشيد كه خداوند انسان را در مواقع ناگهانى حفظ و حراست مىفرمايد نه در مخاطراتى كه مردم بىجهت به دست خود براى خويش فراهم مىكنند . از اين گذشته اين نكته مكرر به ثبوت پيوسته است كه چون دشمن ناگزير گردد و هيچگونه راه چاره در برابر خود نبيند ناگهان در مقابل خطر ايستادگى مىكند و دليرى و زور غير مترقبى از خود نشان مىدهد . اما موانع و مشكلات ما در زدوخورد با دشمن
جنگهاى ايران و روم ( فارسى ) — صفحة 88
مساهمون: پروكوپيوس
ص٨٨