همهء اين ماجراها با روميان است . زيرا اگر ما دربندهاى خزر را متصرف شدهايم هم به حال ما و هم به حال دولت روم هر دو مفيد بوده است و بعلاوه ما دست وحشىها را به زور از آنجا كوتاه كردهايم ، در صورتى كه چندى قبل پيشنهاد فروش دربندها به دولت روم شد و امپراطور « آناستاسيوس » براى آنكه مبلغ هنگفتى صرف نگاهدارى سپاه در آنجا نكند ، از قبول آن پيشنهاد امتناع ورزيد . از آنوقت تا به حال ما با تحمل مخارج گزاف ، سپاه بزرگى در آن حدود نگاهداشتهايم و سود اين كار بيش از خود ما به شما عايد گرديده است ، زيرا در سايهء مراقبت پادگان ما ، متصرفات شما در آن حدود از تعرض و دستبرد طوايف وحشى مصون مانده است و شما به فراغت و آسايش توانستهايد در آنجاها اقامت نمائيد . از قرار معلوم شما همهء اين نيكىهاى ما را فراموش كردهايد زيرا بجاى شكرگزارى و قدردانى بر خلاف شرايط پيمان صلحى كه ميان ما و « آناستاسيوس » بسته شده است ، به تجهيز شهر « دارا » پرداختهايد و آنجا را بر ضد ما قلعهبندى كردهايد . در نتيجهء اين اقدامات دولت ايران دچار اشكال بسيار گرديده است و مخارج سنگين نگهدارى دو قشون بر او تحميل شده است ، يكى براى جلوگيرى از تهاجم طوايف « ماساژت » در سرزمينهاى مشترك ميان ما و شما ، و ديگرى جهت دفع حملات خود شما .
اخيرا كه ما راجع به اين مسائل به شما اعتراض نموديم و تقاضا كرديم كه يا ساخلوى دربندهاى خزر را مشتركا بفرستيم و يا شما تجهيزات و استحكامات شهر « دارا » را موقوف سازيد ، متأسفانه ترتيب اثرى به اين پيشنهاد نداديد ، سهل است نقشهء ديگرى هم براى آسيب رساندن به ما كشيده و به ساختمان قلعهء « ميندوس » پرداختهايد .
با اين مقدمات اينك روميان مختار هستند كه يا از راه صلح درآيند و با ما به عدالت و انصاف رفتار نمايند يا به تجاوز و تخطى به حقوق ما ادامه دهند .
و آمادهء جنگ باشند ، زيرا ايرانيها هرگز سلاح را بر زمين نخواهند گذارد تا
جنگهاى ايران و روم ( فارسى ) — صفحة 78
مساهمون: پروكوپيوس
ص٧٨