آورده بودند و ضمنا با كمال دليرى و رشادت هم مىجنگيدند ، از اينرو محاصرهء آنجا مدتها به طول انجاميد « 1 » . خسرو به شنيدن اين خبر بىاندازه مضطرب گرديد و سپاه بزرگى مركب از پياده و سوار به فرماندهى « مرمروز » گسيل داشت تا به كمك ساخلوى « پترا » بشتابند و محاصرهكنندگان را مغلوب سازند . از طرفى چون « گوباز » خبر حركت قشون ايرانرا شنيد با « داجيستيوس » مشورت كرد و چنين تدبير كرد :
رودخانهء « بواس » از حوالى خاك « تزانى » و سرزمين ارامنه كه در مجاورت « فرانگيوم » اقامت دارند سرچشمه مىگيرد و نخست به مسافت زيادى به سمت راست پيش مىرود و تا سرزمين « ايبرى » پهناى آن به قدرى كم است كه همه كس مىتواند به آسانى از روى آن بگذرد . در طول رودخانهء مزبور اقوام و طوايف بسيارى سكونت دارند كه از آن جمله هستند « آلانيها » و « اباساگيها » و « ژكيها » و « هياطله » كه برخى از آنها پيرو دين مسيحند و از قديم با روميان دوست و متحد بودهاند . همين كه اين رودخانه به انتهاى جبال قفقاز و سرزمين « ايبرى » مىرسد رودخانههاى متعدد ديگر نيز در آن مىريزد و بر بزرگى آن مىافزايد و به نام « فازيز » وارد درياى سياه مىگردد « 2 » .
ايالت لازيكا در دو سمت اين قسمت از رودخانه واقع است و مخصوصا در ساحل راست آن تا نزديكى سرحد « ايبرى » اهالى لازيكا سكونت دارند و از قديم شهرهاى بزرگ و معتبر در آنجا ساخته شده كه از آن جمله است « اركئوپوليس » و « سباستوپوليس » و قلعهء « پىتيوس » و « اسكاندا » و « ساراپانيس » كه در برابر سرحد « ايبرى » واقع است . از اينها گذشته دو شهر بسيار بزرگ و معتبر نيز به نام « رودوپوليس » و « موخرسيس » در آنجا احداث گرديده است .
هامش
( 1 ) - پايدارى عجيبى كه ايرانيها در محاصرهء « پترا » به خرج دادند و با وجود كمى عدهء خود تا آخرين لحظه دست از مقاومت نكشيدند بهترين معرف روح سلحشورى دورهء ساسانيان است و تفصيل آن در غالب كتب تاريخ ضبط است .
( 2 ) - پروكوپيوس ظاهرا دو رودخانهء مختلف را با هم اشتباه كرده است .