در روى قريش مىايستد و بزرگان و اشراف مكّه را كشته و به اسارت مىبرد .
از سوى ديگر دريافتند كه بايد براى اين قدرت جديد حساب جدّى باز كنند و پيش از هرگونه اقدامى بر ضدّ آن در منطقه ، بايد در اين باره به دقّت بينديشند . با اين حال به تعبير برخى از سيرهنويسان ، غرور و تكبّر ، آن چنان بر اين قبايل چيره بود كه برخى از سيرهنويسان ، غرور و تكبّر ، آن چنان بر اين قبايل چيره بود كه برخى از آنان حتى در انديشه جنگ با پيامبر ( ص ) بودند . « 1 »
از اين رو پيغمبر ( ص ) به محض اطّلاع از تجمّع و آمادگى نيروهاى قبايل براى جنگ با آن حضرت يا انجام تهاجمات غارتگرانه به اطراف مدينه و احتمالا پس از هجوم و غارت مردم پيرامون مدينه ، به مقابله و تعقيب و گوشمالى آنان اقدام مىكرد . بدين ترتيب ملاحظه مىشود كه اين غزوهها و سريهها در درجهء نخست پيشگيرانه و دفاعى بوده است . اهداف اين نبردها را مىتوان در موارد زير خلاصه كرد ؛
1 . مقابله و سركوبى توطئه دشمنان بر ضدّ مدينه .
2 . ايجاد جنگ روانى بر ضدّ مشركان ، زيرا هيچ قومى در خانهء خود مورد تهاجم قرار نگرفت ، مگر اين كه به ذلّت و خوارى گرفتار شد . خصوصا هرگاه اين شكست خانگى پس از آمادگى كامل براى جنگ با همين مهاجم باشد . اين موجب مىشد تا دشمن روحيهء خود را تا حد زيادى از دست بدهد و در آينده پيش از اتخاذ هرگونه موضعى در قبال حكومت مدينه ، به دقّت هر چه تمام در اين باره انديشه كند . اين هم يكى ديگر از مصاديقى است كه حضرت ( ص ) فرمود : مرا با رعب و وحشت يارى دادند .
3 . انعكاس اين نبردها و تأثير تبليغاتى آن در منطقه خصوصا در ميان قريش . بدين معنى كه هرگاه مشركان منطقه و قريش از نظر روحى و روانى
هامش
( 1 ) . سيرة المصطفى ، 383 .