مىدهيم كه ذى امر همان ذى القصه باشد كه در محرم سال سوم هجرت روى داد .
4 . سريهء قرده
اين سريه در جمادى الاول سال سوم به فرماندهى زيد بن حارثه انجام شد .
اين نخستين سريهاى بود كه زيد فرماندهى مىكرد . سبب وقوع اين نبرد آن بود كه نعيم بن مسعود به آيين شرك وارد مدينه شد و با برخى از صحابه شراب نوشيد . اين قبل از تحريم شراب بود . ( پيش از اين آورديم كه شراب در مكّه حرام اعلام شد . ) وى مسلمانان را از كاروان تجارتى قريش با خبر كرد . « 1 »
بدين ترتيب كه قريش با خود گفتند : محمّد ، با سلطه بر راه بازرگانى ما ، تجارتمان را بر هم زد . ابو سفيان و صفوان بن اميه با هم رايزنى كردند كه اگر همين طور در مكّه بمانيم ، سرمايهمان را خواهيم خورد . از اين رو با هم توافق كردند كه پس از بدر راه هميشگى خود به شام را رها كنند و از راه عراق به شام بروند . از اين رو گروهى از جمله صفوان و ابو سفيان عازم سفرى شدند كه بيشتر سرمايه آن را نقره تشكيل مىداد . رسول خدا ( ص ) زيد بن حارثه را به تعقيب آنان گسيل داشت . زيد در آبگاهى به نام « قرده » به آنان رسيد . او كاروان را تصرف كرد ، امّا مردان قريش گريختند . زيد غنايم را براى رسول خدا ( ص ) آورد . آن حضرت پس از تخميس غنايم ، باقى مانده را در ميان مردان سريه تقسيم كرد . خمس اين غنايم بيست هزار درهم شد . « 2 »
پيش از آن كه به بررسى موضوع بعدى بپردازيم ، لازم مىدانيم دربارهء آنچه گذشت ، نكاتى را بيان داريم ؛
هامش
( 1 ) . البداية و النهاية ، 4 / 5 ؛ الغازى ، 1 / 198 .
( 2 ) . تاريخ الخميس ، 1 / 416 ؛ البداية و النهاية ، 4 / 5 ؛ المغازى ، 1 / 198 ؛ الكامل فى التاريخ ، 2 / 145 ؛ تاريخ الامم و الملوك ، 2 / 182 .