و باد از اين قوم كفايت كرد . حذيفه به حضور رسول خدا ( ص ) رسيد . حضرت در حال نماز بود . سرما و ترس به او بازگشت . سپس اضافهء لباسهايش را به رويش كشيد و خوابيد . حذيفه خبر داد كه احزاب را در حالى ترك كرده است كه كوچ مىكردند .
ابن سعد مىگويد : عمرو بن عاص و خالد بن وليد همراه دويست سوار ، در جاى خود ماندند تا مبادا مسلمانان در تعقيب آنان حركت كنند .
روايت ديگرى هم از اين واقعه و مأموريت حذيفة بن يمان هست كه براى اطلاع از آن مىتوانيد به منابع مراجعه كنيد . « 1 »
ما نمىتوانيم بر صحّت قضيّهء حذيفه با همهء خصوصيات و تفاصيلى كه براى آن بيان مىشود ، تأكيد كنيم ، البته بعيد نمىدانيم كه رسول خدا ( ص ) او را براى كسب خبر از وضعيّت احزاب فرستاده و او نيز در گزارش خود از آغاز كوچ و فرار نيروهاى دشمن خبر داده باشد . ترديد ما علاوه بر جزئيات و حوادث ساختگى و خيالى ، به چندين مورد مستند است كه از آن ميان به موارد ذيل اشاره مىكنيم ؛
1 . حذيفه مىگويد كه ابو سفيان را در نور آتش فروزان در حالى كه با يارانش ، خود را گرم مىكرد ، ديده و مىخواست او را با تير بزند ، امّا وقتى به ياد سفارش رسول خدا ( ص ) افتاد ، از اين كار دست برداشت . او مىگويد :
هامش
( 1 ) . دربارهء مأموريت حذيفه بنگريد : سبل الهدى و الرشاد ، 4 / 574 - 549 ؛ كنز العمّال ، 10 / 282 - 285 ؛ تجارب الامم ، 2 / 152 - 153 ؛ امتاع الاسماع ، 1 / 239 ؛ الكامل فى التاريخ ، 2 / 184 ؛ تاريخ الامم و الملوك ، 2 / 244 ؛ البداية و النهايه ، 4 / 113 - 115 ؛ سيره ابن كثير ، 3 / 217 - 221 ؛ اعلام الورى ، 101 ؛ عيون الاثر ، 2 / 65 - 66 ؛ سيره ابن هشام ، 3 / 243 ؛ مجمع البيان ، 8 / 344 - 345 ؛ نهاية الارب ، 174 / 177 - 178 ؛ المغازى ، 2 / 489 - 490 ؛ تاريخ الخميس ، 1 / 491 - 492 ؛ الكافى ، 8 / 278 - 279 ؛ تفسير قمى ، 2 / 187 ؛ مستدرك حاكم ، 3 / 31 ؛ الاكتفاء ، 2 / 174 - 175 ؛ السنن الكبرى ، 9 / 148 - 149 .