از برخى از متون به دست مىآيد كه آنچه باد انجام داد ، همان است كه فرشتگان انجام دادند و حركت باد دقيقا همان حركت فرشتگان بود . راوى مىگويد :
تكبير فرشتگان ، در اطراف لشكر آنها فراوان شد . شمار فرشتگان هزار بود . در آن روز جنگى صورت نگرفت ، امّا صداى زد و خورد شمشير شنيده مىشد ، ميخها از جا در آمد و طنابهاى خيمهها بريده شد و آتشها خاموش گرديد و ديگها واژگون گشت و اسبان به هم ريختند و خداوند در دل مشركان رعب و وحشت ايجاد كرد . پس كوچ كردند و بارهاى خود را كه سنگين مىديدند ، بر جاى گذاشتند . « 1 »
گفتهاند : فرشتگان در آن روز نجنگيدند ، امّا مؤمنان را تشويق مىكردند و كافران را بيم مىدادند . « 2 »
در روايتى آمده كه فرشتگان ميخ خيمهها را كندند و آتش دشمن را خاموش كردند و مشركان چنان ديدند كه راه خلاصى جز فرار ندارند . « 3 » بلاذرى مىگويد : فرشتگان ، چشمان مشركان را كور كردند . « 4 » گفته شده است :
خداوند فرشتگان را برانگيخت تا اسبان و شتران دشمن را تحريك مىكردند . مشركان در حالى كه شكست خوردند ، پا به فرار گذاشتند ، و راه سه روز را در يك روز مىپيمودند . « 5 »
فرشتگان به نزد رسول خدا ( ص ) آمدند و عرض كردند : يا رسول اللّه ، خداوند ، ما را فرمان داده كه از تو اطاعت كنيم . اينك هر چه مىخواهى ،
هامش
( 1 ) . بنگريد : تاريخ الخميس ، 1 / 491 ؛ سيره حلبى ، 2 / 328 ؛ سيره دحلان ، 2 / 10 ؛ المواهب اللدنيه ، 1 / 114 ؛ سعد السعود ، 138 .
( 2 ) . مجمع البيان ، 8 / 339 ؛ بحار الانوار ، 20 / 92 ؛ تاريخ الخميس ، 1 / 491 .
( 3 ) . حبيب السير ، 1 / 364 .
( 4 ) . انساب الاشراف ، 1 / 345 ؛ سبل الهدى و الرشاد ، 4 / 546 .
( 5 ) . سبل الهدى و الرشاد ، 4 / 564 .