أ . اسماء بنت عميس
در شمارى از روايات ولادت امام حسن ( ع ) نامى از اسماء بنت عميس آمده است . « 1 » در حالى كه مىدانيم وى در هنگام تولد حضرت ، همراه شوهرش جعفر بن ابى طالب در حبشه بود . اسماء در آنجا فرزند نجاشى را شير داد . از اين رو منزلت وى نزد مردم حبشه بالا رفت . « 2 »
به نظر ما اين فزونى به وسيلهء راويان صورت گرفته است . آنان واژهء : بنت عميس را مطابق عادت به دنبال نام اسماء آوردهاند . چه اين اسماء همسر جعفر نزد آنان شهرت داشته است . در حالى كه منظور روايتها ، اسماء دختر يزيد انصارى است . البته اين اشتباه در برخى روايات پيش آمده و الّا برخى متون تاريخى همچون روايت عيون اخبار الرضا ( ع ) « 3 » بدون تحريف آمده است .
محقق شوشترى هم اين روايت را اشتباه خوانده است . امام سجاد ( ع ) از اسماء بنت عميس و او از فاطمه ( س ) از اسماء بنت يزيد انصارى روايت كرده است . بنابراين يك بار سخن امام سجاد ( ع ) است كه از اسماء بنت عميس نقل مىفرمايد و يك بار سخن اسماء بنت عميس كه او از اسماء انصارى روايت مىكند . محقق شوشترى واژهء « فدفعته » را به صيغهء متكلم خوانده است . بدين اعتبار كه تاء ، ضمير و فاعل است . فدفعته ؛ در حالى كه تاء ساكن است و سوم شخص مؤنث غايب : فدفعته . به اين روايت مراجعه و در آن به دقّت بينديشيد .
ب . حسن و حسين ، دو نام جديد
برخى مىگويند : مردم عرب ، نامهاى حسن و حسين را نمىشناختند تا اين
هامش
( 1 ) . همان منابع .
( 2 ) . نسب قريش ، 81 .
( 3 ) . الاخبار الدخيلة ، 13 - 14 ؛ به نقل از عيون ، 195 .