ابن ابى الحديد معتزلى مىگويد :
امّا بيرون آمدن و نبرد على ( ع ) به روز جنگ خندق با عمرو بن عبد ود بزرگتر از آن است كه گفته شود بزرگ ، و شكوهمندتر از آن است كه گفته شود ، با شكوه است . اين مبارزه همانگونه است كه شيخ ما ابو الهذيل گفته است . كسى از او پرسيد : على در پيشگاه خداوند بلندمرتبهتر است يا ابو بكر ؟ ابو الهذيل گفت : اى برادرزاده ، به خدا قسم ، نبرد على با عمرو در جنگ خندق معادل همهء اعمال و عبادات مهاجرين و انصار بلكه فراتر از آن است تا چه رسد به اعمال ابو بكر به تنهايى ! « 1 »
از حذيفه بن يمان هم روايتى نقل شده كه مناسب همين مقام بلكه فراتر از آن است . وى سپس روايت پيش گفته قيس بن ربيع را نقل مىكند . « 2 »
از حذيفه روايت شده است كه گفت :
اگر فضيلت على ( ع ) به واسطه قتل عمرو بن عبد ود در جنگ خندق بين همه مسلمانان تقسيم شود ، قطعا به همگان خواهد رسيد . « 3 »
ابو بكر بن عياش گفته است :
على ( ع ) ضربتى زد كه فرخندهتر از آن در اسلام نيست و آن ضربتى است كه به عمرو در جنگ خندق زد . على ( ع ) ضربتى خورد كه در اسلام شومتر از آن نيست ؛ يعنى ضربت ابن ملجم كه خداوند او را لعنت كند . « 4 »
يحيى بن آدم يا جابر بن عبد اللّه انصارى گفت : نمىتوانم قتل عمرو بن عبد ود به دست على ( ع ) را به چيزى تشبيه كنم ، مگر به داستان داوود و جالوت كه خداوند متعال بيان فرموده است ؛
هامش
( 1 ) . شرح نهج البلاغه ، 19 / 60 ؛ احقاق الحق ، 6 / 8 ؛ سيرة المصطفى ، 503 ؛ بحار الانوار ، 20 / 273 .
( 2 ) . همان منابع .
( 3 ) . شرح نهج البلاغه ، 13 / 284 .
( 4 ) . همان ، 19 / 61 ؛ الارشاد ، 61 ؛ كشف الغمّه ، 1 / 205 ؛ مجمع البيان ، 8 / 344 ؛ مناقب آل ابى طالب ، 3 / 138 .