فصل ششم محاصره و جنگ
روشن است كه حفر خندق ، نقشهء احزاب را بر هم زد و آنها را زمينگير كرد . با اين حال نيروهاى مشركين نوميد و مأيوس نشدند ، بلكه هنوز اميدوار بودند تا مگر فرصتى بيابند و رخنهاى در گذر از خندق ايجاد كنند و با همكارى يهود بنى قريظه كه در عقبهء سپاه اسلام زندگى مىكردند ، ضربه كوبندهاى بر كيان مسلمين وارد سازند . مشركان به وضعيت دشوار مسلمانان خصوصا از نظر امكانات و وسائل مقاومت و دفاع نيك آگاه بودند . با حضور منافقان نيز اين امكان براى سپاه احزاب فراهم بود تا به كمك برخى از آنان روحيه نيروهاى مسلمان را از داخل تخريب نمايند و از اين جهت نيز وضعيت خطرناكى براى پيغمبر ( ص ) به وجود آورند . در اين قسمت بر آنيم تا به بررسى محاصره مدينه و حوادثى كه در طول اين مدّت پيش آمد ، بپردازيم . بحث خود را به شرح زير پى مىگيريم ؛