مطمئن شوند كه آنان را فريب نمىدهد . پس كعب براى همراهى ، در مقابل بتها به سجده رفت .
از ظاهر برخى ديگر از روايات به دست مىآيد كه اين آيات پيش از هجرت در مكّه نازل شد . چه نزول سورهء كوثر را نيز به همين مناسبت مىداند .
مىدانيم كه اين سوره پيش از هجرت نازل شده است . « 1 » مگر اين كه بگويند نزول آن تكرار شده است .
2 . گفتهاند : ابو برزه كاهنى از دورهء جاهلى بود . گروهى از مردمانى كه مسلمان شدند ، در رسيدن به او با هم رقابت كردند . پس آيهء 51 سورهء نساء فرود آمد . اين روايت از عكرمه نقل شده است . ( 2 ) او مىگويد :
ابو برزه كاهنى از دوره جاهلى بود . گروهى از مردمانى كه مسلمان شدند ، به او مراجعه مىكردند و به گفتههايش رغبت نشان مىدادند ، از اين جهت آيه نازل شد . اكثر مفسّران گويند : پس از جنگ احد ، كعب بن اشرف با هفتاد سوار از يهوديان به مكّه رفت كه با قريش به عنوان مخالف با پيامبر ( ص ) پيمانى ببندد و عهدى كه ميان ايشان و حضرت بود ، زير پا گذارند . كعب بر ابو سفيان وارد و مورد احترام واقع شد و ساير يهوديان به خانههاى قريش رفتند . اهل مكّه به آنان گفتند : شما اهل كتاب هستيد و محمّد ( ص ) نيز صاحب كتاب است . ما از شما اطمينان نداريم و ممكن است ، مكرى در كار باشد . اگر مىخواهى با تو پيمان ببنديم ، اين دو بت را سجده كن و به آنها ايمان بياور . وى سجده كرد . اين است معناى :
يؤمنون بالجبت و الطاغوت . سپس كعب به اهل مكّه گفت : سى تن از شما و سى نفر از ما سينههاى خود را به ديوار كعبه مىچسبانيم و با
هامش
( 1 ) . الدر المنثور ، 2 / 171 - 173 ؛ الجامع لاحكام القرآن ، 5 / 249 ؛ مجمع البيان ، 3 / 59 ؛ التفسير الكبير ، 10 / 128 ؛ التبيان ، 3 / 223 - 225 ؛ البحر المحيط ، 271 ؛ الكشّاف ، 1 / 532 ؛ جامع البيان ، 5 / 85 - 86 ؛ تفسير القرآن العظيم ، 1 / 513 ؛ فتح القدير ، 1 / 478 - 479 ؛ تفسير الخازن ، 1 / 368 ؛ مدارك التنزيل ، 1 / 369 .