د . شركت ابو رافع در جنگ خندق
در همين روايات جنگ احزاب آمده است كه ابو رافع يهودى از جمله كسانى بود كه مشركان را براى جنگ با رسول خدا ( ص ) تشويق و ترغيب كرد و سپاه احزاب را به راه انداخت . « 1 »
گوييم : آن چنان كه مىگويند : ابو رافع در جمادى الثّانى سال سوم هجرى « 2 » پس از قتل كعب بن اشرف يهودى ، كشته شد . قتل وى را پس از جنگ احد ، و نيز در سال چهارم هجرى هم گفتهاند . « 3 » روشن است كه قتل ابو رافع پيش از جنگ خندق بوده است كه در اواخر سال چهارم هجرى به وقوع پيوست و تا سال پنجم تداوم داشت . ما اين نظر را ترجيح مىدهيم . مطابق قول ديگر ، جنگهاى خندق و بنى قريظه در سال پنجم هجرى بوده است . حال اگر ابو رافع در غزوهء خندق زنده بود ، مىبايست قتل وى را پس از خندق ياد كنند ، نه پس از جنگ احد . « 4 »
ه . شركت ابو الاعور در جنگ خندق
در برخى از روايات جنگ احزاب آمده كه ابو الاعور سلمى فرماندهى بنى سليم را در جنگ احزاب بر ضدّ مسلمانان بر عهده داشت . « 5 »
هامش
( 1 ) . بنگريد : جامع البيان ، 5 / 86 ؛ الدر المنثور ، 2 ؛ تفسير القرآن العظيم ، 1 / 513 .
( 2 ) . بنگريد : تاريخ الامم و الملوك ، 2 / 182 ؛ الكامل فى التاريخ ، 2 / 146 .
( 3 ) . الكامل فى التاريخ ، 2 / 148 ؛ تاريخ الامم و الملوك ، 2 / 183 .
( 4 ) . تاريخ الخميس ، 1 / 480 ؛ مناقب آل ابى طالب ، 1 / 197 ؛ مجمع البيان ، 8 / 340 ؛ نهاية الارب ، 17 / 180 ؛ بحار الانوار ، 20 / 197 ؛ دلائل النبوه ( بيهقى ) ، 3 / 99 ؛ الاكتفاء ، 2 / 159 ؛ البدء و التاريخ ، 4 / 217 .
( 5 ) . بنگريد : المغازى ، 2 / 444 ؛ امتاع الاسماع ، 1 / 218 .