فصل اوّل احزاب در راه مدينه
جنگهاى پىدرپى مسلمانان با يهوديان ، مشركان قريش و پيروان آنان و اشتغال مداوم نيروهاى مسلمان به اين جنگها تأثير بسيار منفى بر اقتصاد مسلمين گذاشت ، بدين ترتيب كه بازرگانى و پيشهورى آنان را مختل ساخت و پيامدهاى بسيار خطرناكى بر كشاورزى مدينه گذاشت كه در حقيقت ستون فقرات اقتصاد مردم اين سامان به شمار مىرفت .
نيازمندىهاى معيشتى و كمبود مواد غذايى گاهوبيگاه به گونههاى مختلف در اين جامعه نوپا و كوچك اسلامى كه از همه سو در محاصرهء دشمنان كينهتوز و آماج حملات ناجوانمردانه آنان قرار داشت ، خودنمايى مىكرد .
پس از چندين جنگ و عبور مسلمانان از بحرانهاى فراوان در بخشهاى مختلف و پيمانشكنى يهوديان بنى نضير كه به شكست توطئهها و شوكت و عزّت اين قوم خيانت پيشه انجاميد و تخلّف مشركان قريش از حضور در وعدهگاه بدر صغرى كه ناشى از ترس و وحشت آنان از نيروهاى مسلمان بود و بهرهبردارى تجارى مسلمانان از بازار بدر الموعد كه موجب آرامش و آسايش نسبى آنان شد و شادى و اميد را در ميان نيروهاى پيغمبر ( ص ) برانگيخت ، چنان كه دريافتند كه بهبود وضعيت معيشتى آنان امكانپذير است ، مسلمانان در