د . مقدسى ، سال پنجم هجرى را « سال زلازل » ناميده است . « 1 »
2 . تاريخ غزوه دومة الجندل
برخى تصريح كردهاند كه غزوه دومة الجندل در اواخر سال چهارم هجرى روى داد . « 2 » برخى ديگر وقوع آن را دو ماه و چهار روز پس از غزوهء ذات الرقاع مىدانند . « 3 » گروه سوم بر آنند كه جنگ خندق در سال چهارم هجرى روى داد .
دومة الجندل پس از جنگ خندق ، در سال پنجم هجرى بود . « 4 »
بيشتر مورّخان و سيرهنويسان عقيده دارند كه اين غزوه در ربيع الاوّل سال پنجم هجرى بوده است . « 5 » محمّد بن سعد را عقيده بر آن است كه غزوه دومة الجندل ، در آغاز چهل و نهمين ماه هجرت بوده است . « 6 »
3 . سبب غزوهء دومة الجندل
برخى مىگويند :
رسول خدا ( ص ) مىخواست خود را به مرزهاى شام نزديك كند . به آن حضرت خبر دادند كه دومة الجندل ، يكى از دهانههاى شام است . اگر به
هامش
( 1 ) . البدء و التاريخ ، 4 / 214 .
( 2 ) . بنگريد : سيره حلبى ، 2 / 277 .
( 3 ) . تاريخ الخميس ، 1 / 469 .
( 4 ) . تاريخ مختصر الدول ، 95 .
( 5 ) . بنگريد : سيره ابن كثير ، 3 / 177 - 178 ؛ البداية و النهايه ، 4 / 92 ؛ تاريخ الخميس ، 1 / 469 ؛ سيره حلبى ، 2 / 277 ؛ الجامع ( قيروانى ) ، 281 ؛ سيره مغلطاى ، 54 ؛ شذرات الذهب ، 1 / 11 ؛ تاريخ الامم و الملوك ، 2 / 232 ؛ انساب الاشراف ، 1 / 341 ؛ حبيب السير ، 1 / 357 ؛ زاد المعاد ، 2 / 112 ؛ المغازى ، 1 / 402 ؛ سيره دحلان ، 1 / 266 .
( 6 ) . الطبقات الكبرى ، 2 / 62 ؛ نهاية الارب ، 17 / 163 ؛ المواهب اللدنيه ، 1 / 108 .