غزوه بدر الموعد نازل شده است .
الَّذِينَ اسْتَجابُوا لِلَّهِ وَ الرَّسُولِ مِنْ بَعْدِ ما أَصابَهُمُ الْقَرْحُ لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا مِنْهُمْ وَ اتَّقَوْا أَجْرٌ عَظِيمٌ ، الَّذِينَ قالَ لَهُمُ النَّاسُ إِنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعُوا لَكُمْ فَاخْشَوْهُمْ فَزادَهُمْ إِيماناً وَ قالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ فَانْقَلَبُوا بِنِعْمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَ فَضْلٍ لَمْ يَمْسَسْهُمْ سُوءٌ وَ اتَّبَعُوا رِضْوانَ اللَّهِ وَ اللَّهُ ذُو فَضْلٍ عَظِيمٍ
.
كسانى كه پس از آن كه زخم برداشته بودند ، دعوت خدا و پيامبر او را اجابت كردند ، براى كسانى از آنان كه نيكى و پرهيزگارى كردند ، پاداشى بزرگ است . همان كسانى كه ( برخى از ) مردم به ايشان گفتند : مردمان براى ( جنگ با ) شما گرد آمدهاند ؛ پس از آنان بترسيد . ( ولى اين سخن ) بر ايمانشان افزود و گفتند : خدا ما را بس است و نيكو حمايتگرى است . پس با نعمت و بخششى از جانب خدا ، ( از ميدان نبرد ) بازگشتند ، در حالى كه هيچ آسيبى به آنان نرسيده بود ، و همچنان خشنودى خدا را پيروى كردند و خداوند داراى بخششى عظيم است .
ما نمىتوانيم اين گفته را بپذيريم . علاوه بر اين كه روايات دربارهء محل نزول اين آيات اختلاف دارد و از مدينه ، بدر و مسير بدر به عنوان محلى كه اين آيات در آنجا فرود آمد ، ياد مىكنند ؛ دربارهء شأن نزول آن نيز اختلاف دارند . در اينجا به توضيح چند نكته بسنده مىكنيم ؛
1 . عسقلانى دربارهء آيه :
الَّذِينَ اسْتَجابُوا لِلَّهِ وَ الرَّسُولِ
مىگويد : درست آن است كه اين آيه دربارهء غزوه حمراء الاسد فرود آمده است . ابن كثير هم بر همين نكته تصريح كرده است . « 1 »
شمارى از محدّثان ، مورّخان و مفسّران روايت كردهاند كه اين آيه دربارهء غزوهء حمراء الاسد نازل شده است . اين مطلب از افراد زير روايت شده است :
عبد اللّه بن عبّاس ، حسن بصرى ، ابن جريح ، عايشه ، ابى السائب ، سدّى ، قتاده ، انس بن مالك و از طريق عوفى ، و از عبد اللّه بن ابى بكر بن محمّد بن عمرو بن
هامش
( 1 ) . المواهب اللدنيه ، 1 / 108 ؛ بنگريد : سيره دحلان ، 1 / 265 .