مكّه آنان را جيش سويق ناميدند و گفتند : شما براى نوشيدن سويق رفته بوديد .
وقتى مشركان از كثرت سپاهيان پيامبر ( ص ) باخبر شدند ، آنان كه خود وعده اين جنگ را گذاشته بودند ، ترسيدند . صفوان بن اميه به ابو سفيان گفت :
به ياد دارى كه من تو را از قرار مجدد جنگ منع كردم ، ولى تو گوش ندادى ، در نتيجه آنها اكنون جسور شدهاند و تصور مىكنند كه ما به خاطر ضعف و ناتوانى از مقابلهء با آنها خوددارى كرديم .
قريش مجددا به چارهانديشى و جمع اموال براى جنگ با پيامبر ( ص ) پرداخت و اعراب اطراف خود را براى اين كار گرد آورد و اموال زيادى به اين منظور فراهم ساخت و هزينهء جنگ را بر دوش اهالى مكّه نهاد . به طورى كه براى جنگ خندق ، از هيچ يك از اهالى مكّه كمتر از يك اوقيه ( چهل درهم ) نگرفتند . « 1 »
ما ، دربارهء برخى از آنچه در مورد غزوهء بدر الموعد گفتهاند ، شك و ترديد داريم و آن را قابل نقد و مناقشه مىدانيم . خواهيم كوشيد ، مواردى را به صورت خلاصه تقديم خوانندگان كنيم .
أ . آيات سوره آل عمران
ديديم كه برخى عقيده دارند آيات 172 - 174 سورهء آل عمران به مناسبت
هامش
( 1 ) . در اين باره بنگريد : تاريخ الخميس ، 1 / 465 - 466 ؛ سيره حلبى ، 2 / 275 - 277 ؛ حبيب السير ، 1 / 356 ؛ زاد المعاد ، 2 / 112 ؛ الطبقات الكبرى ، 2 / 59 - 60 ؛ تاريخ يعقوبى ، 2 / 67 ؛ سيره مغلطاى ، 53 ؛ حياة محمّد ، 279 - 280 ؛ المغازى ، 1 / 484 - 490 ؛ الوفاء ، 690 ؛ الكامل فى التاريخ ، 2 / 175 ؛ نهاية الارب ، 17 / 154 - 155 ؛ المواهب اللدنيه ، 1 / 108 ؛ تاريخ الامم و الملوك ، 2 / 299 - 230 ؛ تاريخ ابى الوردى ، 1 / 160 ؛ انساب الاشراف ، 1 / 340 ؛ الثقات ، 1 / 244 - 245 ؛ التنبيه الاشراف ، 214 ؛ سيره ابن كثير ، 3 / 169 ؛ البداية و النهايه ، 4 / 87 - 89 ؛ سيره دحلان ، 1 / 256 ؛ دلائل النبوه ( بيهقى ) ، 3 / 384 - 388 ؛ الدر المنثور ، 2 / 101 - 104 ؛ البدء و التاريخ ، 4 / 214 ؛ نهاية الارب ، 17 / 156 .