فصل سوم غزوهء بدر الموعد
نتايج جنگ احد در زمينههاى مادى ، معنوى و سياسى با هم اختلاف فراوانى داشت . هر چند مسلمانان در اين جنگ متحمل تلفات سنگينى شدند و آنگاه كه تيراندازان دستور اكيد پيغمبر ( ص ) را ناديده گرفتند و براى جمعآورى غنيمت مواضع خود را ترك كردند ؛ فرصت براى مشركان فراهم شد و دستهاى از نيروهاى قريش به فرماندهى خالد بن وليد با عبور از تنگهء احد ، به قلع و قمع مسلمانان پرداختند و دهها نفر از آنان را كشتند ، امّا اين نتيجه بيانگر همهء واقعيت نبود و نمىتوان ساير نتايج جنگ احد را در زمينه دستاوردها و تلفات و تأثير روانى ، سياسى و نظامى طرفين با اين معيار سنجيد .
به عقيدهء ما نتايج جنگ احد در اين زمينهها به نفع مسلمانان بود و معركهء نبرد با شكست حقيقى مشركان از نظر نظامى ، روانى و سياسى پايان پذيرفت ، امّا ابو سفيان كوشيد با يك اقدام تبليغاتى جسورانه بخشى از شكوه و هيبت مشركان را حفظ كند و روحيه از دست رفته آنان را تا حدودى بازگرداند . او اعلام كرد كه نبرد بعدى كه كوبنده و ويرانگر خواهد بود ، يك سال بعد از جنگ احد روى خواهد داد .
ابو سفيان فراموش كرد يا به عمد از ياد برد كه در حقيقت همين اعلام