1 . اين سخن كه اوّلين نماز خوف در اسلام ، در غزوهء ذات الرقاع بوده مورد تأييد روايات مختلف نيست . در روايات آمده كه نماز خوف در غزوهء بنى نضير تشريع شد . « 1 » مىدانيم كه اين غزوه پيش از ذات الرقاع بوده است .
2 . از سوى ديگر رواياتى وجود دارد كه مىگويد : آيات نماز خوف در غزوهء عسفان فرود آمد . در اين غزوه بود كه پيغمبر ( ص ) نماز را به صورت نماز خوف براى مسلمانان اقامه كرد . در روايت ترمذى و ابن جرير آمده :
جبرئيل چگونگى خواندن نماز خوف را در ضجنان و عسفان به پيامبر ( ص ) آموخت . غزوهء عسفان ، پس از جنگ خندق بوده است . « 2 »
3 . سليمان يشكرى از جابر بن عبد اللّه انصارى پرسيد كه نماز قصر ( شكسته ) در چه روزى تشريع شد ؟
جابر پاسخ داد : ما ، در منطقهء نخل بوديم كه كاروان قريش از شام مىآمد در ادامهء روايت مىگويد : رسول خدا ( ص ) نماز را به صورت نماز خوف اقامه فرمود ، آنگاه خداوند ، آيات مربوط به نماز شكسته را نازل فرمود . « 3 » با اين حال ياقوت حموى مىگويد :
نخل جايى در منطقه نجد از سرزمين غطفان است كه در غزوهء ذات
هامش
( 1 ) . بنگريد : تاريخ الخميس ، 1 / 464 ؛ سيره حلبى ، 2 / 271 ؛ التنبيه و الاشراف ، 214 ؛ حبيب السير ، 1 / 357 ؛ سيره ابن هشام ، 3 / 215 ؛ نهاية الارب ، 7 / 159 ؛ دلائل النبوه ( بيهقى ) ، 3 / 370 ؛ صحيح بخارى ، 3 / 23 ؛ فتح البارى ، 7 / 325 ؛ بهجة المحافل ، 1 / 232 .
( 2 ) . الدر المنثور ، 2 / 11 - 213 ؛ فتح البارى ، 7 / 327 ؛ سيره حلبى ، 2 / 271 ؛ نصب الرايه ، 2 / 248 ؛ مسند احمد ، 4 / 59 ؛ سنن ابى داود ، 2 / 11 - 12 ؛ السنن الكبرى ، 3 / 257 ؛ سنن نسائى ، 3 / 74 ؛ الجامع الصحيح ، 5 / 243 ؛ المصنّف ، 2 / 504 - 505 ؛ جامع البيان ، 5 / 156 ؛ سنن دارقطنى ، 2 / 59 ؛ مستدرك حاكم ، 1 / 337 ؛ كشف الاستار ، 1 / 362 .
( 3 ) . الدر المنثور ، 2 / 211 ؛ سنن نسائى ، 3 / 176 .