ديگران به سوى شام نماز خواند . خانوادهاش گمان مىبرند كه تا وقتى از دنيا رفت ، فقط به سوى كعبه نماز مىخواند . وقتى مرد ، وصيت كرد كه رو به كعبه دفن شود . پس چنين كردند . او در ماه صفر ، يك ماه پيش از هجرت رسول خدا ( ص ) فوت كرد . « 1 »
ملاحظه مىشود كه پيامبر ( ص ) نه به بطلان كار برّاء حكم كرد و نه او را به اين خاطر ، سرزنش نمود و نه او را فرمود كه به سوى شام نماز گزارد . نهايت مطلب اين كه به او فرمود ، اندكى شتاب به خرج داده است .
نمازگزاران چگونه قبله خود را در نماز تغيير دادند ؟ روايتى است كه مىگويد :
وقتى مردم بنى عبد الاشهل از تغيير قبله باخبر شدند ، در حال نماز بودند .
آنان دو ركعت را به سوى بيت المقدس خوانده بودند . وقتى قبلهء خود را تغيير دادند ، زنان در جاى مردان قرار گرفتند و مردان در جاى زنان . دو ركعت باقى مانده را به سوى كعبه خواندند . بدين ترتيب يك نماز را به سوى دو قبله خواندند . « 2 »
روايت ديگرى مىگويد :
جبرئيل دست رسول خدا ( ص ) را گرفت و رويش را به سمت كعبه كرد . نمازگزاران پشت سر حضرت هم روى خود را به سوى كعبه كردند ، چنان كه مردان در جاى زنان قرار گرفتند و زنان در جاى مردان . . . « 3 »
اين بدان معنى است كه پيامبر ( ص ) همراه جبرئيل به گوشه ديگر مسجد رفت و نمازگزاران هم در حال نماز حركت كردند تا هر كدام از زنان و مردان
هامش
( 1 ) . اسد الغابه ، 1 / 173 - 174 ؛ الاستيعاب ، 1 / 136 - 137 ؛ قاموس الرجال ، 2 / 160 - 167 .
( 2 ) . وسائل الشيعة ، 3 / 216 ؛ تهذيب الاحكام ، 1 / 44 .
( 3 ) . من لا يحضره الفقيه ، 1 / 178 ؛ وسائل الشيعة ، 3 / 219 .