10 . آيهء لا اكراه فى الدين
ديديم كه در روايات آمده كه آيهء :
لا إِكْراهَ فِي الدِّينِ
، به مناسبت غزوهء بنى نضير نازل شد . آنجا كه وقتى رسول خدا ( ص ) اين قوم را اخراج كرد ، فرزندان انصار هم كه يهودى بودند ، همراه آنان بيرون شدند . پدران اين فرزندان درصدد برآمدند تا فرزندان خود را از همراهى يهوديان بازدارند . در اين هنگام اين آيه فرود آمد كه :
لا إِكْراهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ
. « 1 »
هر چند قرطبى بر صحّت اين نكته اصرار مىورزد « 2 » امّا آن را قابل مناقشه و غير مسلّم مىدانيم ، زيرا
أ . دربارهء شأن نزول اين آيه روايت شده :
1 . فرزندانى از انصار در ميان يهود بنى نضير بودند كه زنان يهودى آنان را شير داده بودند . اين كودكان به آيين يهود گرويده بودند . چون اسلام آمد ، خانوادههاى اين فرزندان درصدد برآمدند تا آنان هم مسلمان شوند . پس اين آيه فرود آمد . « 3 »
2 . سدّى معتقد است كه اين آيه دربارهء ابو حصين انصارى فرود آمد كه دو پسرش مسيحى شدند و به شام رفتند . او از پيامبر ( ص ) تقاضا كرد تا كسى را بفرستد كه آنان را برگرداند . پس اين آيه فرود آمد . « 4 »
هامش
( 1 ) . بقره ( 2 ) : 256 .
( 2 ) . بنگريد : الجامع لاحكام القرآن ، 3 / 280 .
( 3 ) . فتح القدير ، 1 / 276 ؛ الدر المنثور ، 1 / 329 ؛ الجامع لاحكام القرآن ؟ 3 / 280 ؛ سيره حلبى ، 2 / 267 ؛ لباب التأويل ، 185 .
( 4 ) . الجامع لاحكام القرآن ، 3 / 280 ؛ لباب التأويل ، 1 / 186 ؛ مدارك التنزيل ، 1 / 185 ؛ فتح القدير ، 1 / 276 ؛ الدر المنثور ، 1 / 329 .