برخى افزودهاند كه اهل تأويل گفتهاند :
مسلمانان را از شنيدن اين دستور چيزى در دل افتاد تا اين كه خداوند نازل فرمود :
ما قَطَعْتُمْ مِنْ لِينَةٍ أَوْ تَرَكْتُمُوها قائِمَةً عَلى أُصُولِها فَبِإِذْنِ اللَّهِ
. . . « 1 »
ابن شهر آشوب مىگويد :
رسول خدا ( ص ) فرمان داد كه درختان خرما را قطع كنند . . . آنگاه وقتى كه بنى نضير به سخن آمدند ، فرمان داد كه دست بدارند . سپس صلح كردند كه بنى نضير از ديارشان بيرون روند . « 2 »
گفته شده : يك نخل را بريدند و يك نخل را آتش زدند . برخى گفتهاند :
همهء درختانى كه بريدند يا آتش زدند ، شش درخت خرما مىشد . « 3 »
ما ترديد داريم كه مسلمانان همين شمار اندك از درختان خرما را بريده يا آتش زده باشند ، زيرا بريدن يك درخت خرما و حتى شش درخت موجب نمىشد كه بنى نضير تسليم شوند و جلاى وطن را بپذيرند و عموم نافرمانان ، مطابق نص آيه قرآن ، خوار گردند . همچنان كه موجب نمىشد تا در اين باره
هامش
فى تفسير القرآن ، 4 / 313 ؛ سيره حلبى ، 2 / 256 ؛ تفسير القرآن العظيم ، 4 / 331 - 334 ؛ تاريخ الاسلام ( ذهبى ) ، 1 / 122 ؛ صحيح مسلم ، 4 / 145 ؛ تاريخ الخميس ، 1 / 461 ؛ فتح القدير ، 5 / 199 ؛ وفاء الوفاء ، 1 / 298 ؛ بهجة المحافل ، 1 / 214 - 215 ؛ منهاج السنه ، 4 / 173 ؛ الاموال ، 15 ؛ مجمع البيان ، 9 / 257 ؛ بحار الانوار ، 2 / 159 ؛ تفسير قمى ، 2 / 359 ؛ الكامل فى التاريخ ، 2 / 173 ؛ الدر المنثور ، 6 / 188 ؛ الترتيب الاداريه ، 1 / 310 ؛ مسند ابو يعلى ، 10 / 207 ؛ تاريخ الامم و الملوك ، 2 / 552 .
( 1 ) . بنگريد : الروض الانف ، 3 / 250 ؛ فتح القدير ، 5 / 196 ؛ تاريخ الخميس ، 1 / 461 ؛ سنن ابن ماجه ( تعليقات ) ، 2 / 949 .
( 2 ) . مناقب آل ابى طالب ، 1 / 197 .
( 3 ) . تاريخ الخميس ، 1 / 461 ؛ بحار الانوار ، 20 / 165 ؛ فتح القدير ، 5 / 196 ؛ الجامع لاحكام القرآن ، 18 / 6 ؛ سيره حلبى ، 2 / 266 ؛ الاحكام السلطانيه ، 64 .